Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm ♦ Quyển 14

Phẩm 11: Tịnh Hành


Lúc bấy giờ Trí Thủ Bồ-tát hỏi Diệu Cát Tường Bồ-tát rằng:

"Phật tử!
- Làm sao Bồ-tát được không lỗi lầm thân ngữ ý nghiệp?

- Làm sao Bồ-tát được không tổn hại thân ngữ ý nghiệp?

- Làm sao Bồ-tát được không thể hủy báng thân ngữ ý nghiệp?

- Làm sao Bồ-tát được không thể phá hoại thân ngữ ý nghiệp?

- Làm sao Bồ-tát được không thoái chuyển thân ngữ ý nghiệp?

- Làm sao Bồ-tát được không thể dao động thân ngữ ý nghiệp?

- Làm sao Bồ-tát được thù thắng thân ngữ ý nghiệp?

- Làm sao Bồ-tát được thanh tịnh thân ngữ ý nghiệp?

- Làm sao Bồ-tát được vô nhiễm thân ngữ ý nghiệp?

- Làm sao Bồ-tát được thân ngữ ý nghiệp chỉ dẫn bởi sự hiểu biết?


Làm sao Bồ-tát được nơi sanh hoàn chỉnh, chủng tộc hoàn chỉnh, gia thế hoàn chỉnh, hình sắc hoàn chỉnh, tướng mạo hoàn chỉnh, ý niệm hoàn chỉnh, trí tuệ hoàn chỉnh, việc làm hoàn chỉnh, vô úy hoàn chỉnh, và giác ngộ hoàn chỉnh?

Làm sao Bồ-tát được trí tuệ thù thắng, trí tuệ đệ nhất, trí tuệ tối thượng, trí tuệ tối thắng, trí tuệ vô số, trí tuệ vô lượng, trí tuệ bất tư nghị, trí tuệ vô đẳng, trí tuệ bất khả lượng, và trí tuệ bất khả thuyết?

Làm sao Bồ-tát được sức mạnh của nhân, sức mạnh của mong muốn, sức mạnh của phương tiện, sức mạnh của duyên, sức mạnh của sở duyên, sức mạnh của Năm Căn, sức mạnh của quán sát, sức mạnh của Tịch Chỉ, sức mạnh của Diệu Quán, và sức mạnh của tư duy?

Làm sao Bồ-tát được thiện xảo liên hợp với uẩn, thiện xảo liên hợp với xứ, thiện xảo liên hợp với giới, thiện xảo liên hợp với duyên khởi, thiện xảo liên hợp với cõi dục, thiện xảo liên hợp với cõi sắc, thiện xảo liên hợp với cõi vô sắc, thiện xảo liên hợp với quá khứ, thiện xảo liên hợp với hiện tại, và thiện xảo liên hợp với vị lai?

Làm sao Bồ-tát khéo tu tập trạch pháp giác phần, tinh tấn giác phần, hoan hỷ giác phần, khinh an giác phần, niệm giác phần, định giác phần, xả giác phần, không, vô tướng, và vô nguyện?

Làm sao Bồ-tát được viên mãn Bố Thí Độ, Tịnh Giới Độ, An Nhẫn Độ, Tinh Tấn Độ, Tĩnh Lự Độ, và Diệu Tuệ Độ mà trong lúc đó cũng viên mãn từ bi hỷ xả?

Làm sao Bồ-tát được:
- sức hiểu biết rõ về cái gì có thể và không thể;

- sức hiểu biết rõ về nghiệp báo ở quá khứ, hiện tại, cùng vị lai;

- sức hiểu biết rõ về ưu việt và hạ liệt của các căn;

- sức hiểu biết rõ về đủ mọi cõi giới của chúng sanh;

- sức hiểu biết rõ về đủ mọi hiểu biết;

- sức hiểu biết rõ về điểm đến của tất cả đường;

- sức hiểu biết rõ về nhiễm ô cùng thanh tịnh liên hợp với tĩnh lự, giải thoát, và Đẳng Trì;

- sức hiểu biết rõ về việc đời trước;

- sức hiểu biết của thiên nhãn không bị chướng ngại;

- và sức hiểu biết của chặt đứt mọi tập khí?


Làm sao Bồ-tát luôn được sự cung kính, cúng dường, cùng thủ hộ của thiên vương, long vương, quỷ tiệp tật vương, tầm hương thần vương, phi thiên vương, kim sí điểu vương, nghi thần vương, đại mãng xà vương, nhân vương, và Phạm Vương?

Làm sao Bồ-tát trở thành cho hết thảy chúng sanh: làm chỗ nương, bậc cứu hộ, chốn trở về, nơi hướng đến, ngọn đuốc sáng, ánh quang minh, chiếu rạng rỡ, người chỉ dẫn, người chỉ dẫn thù thắng, và là người chỉ dẫn cùng khắp?

Làm sao Bồ-tát ở giữa tất cả chúng sanh mà trở thành: bậc đứng đầu, bậc lớn nhất, bậc thù thắng, bậc tối thù thắng, bậc vi diệu, bậc cực vi diệu, bậc thượng, bậc vô thượng, bậc không ai hơn, và bậc không ai có thể hơn?"

Lúc bấy giờ Diệu Cát Tường Bồ-tát nói với Trí Thủ Bồ-tát rằng:

"Lành thay, lành thay, Phật tử! Ngài nay vì muốn làm nhiều việc lợi ích, nhiều sự an ổn, cùng thương xót thế gian, và muốn mang đến lợi ích an vui cho trời người mà hỏi những nghĩa lý như vậy.

Phật tử! Nếu những vị Bồ-tát nào khéo dùng tâm của mình:

- họ sẽ được hết thảy thắng diệu công đức;

- tâm họ sẽ không bị ngăn ngại ở trong tất cả Pháp của chư Phật;

- họ sẽ trụ trên con đường của chư Phật ở quá khứ, hiện tại, cùng vị lai;

- họ sẽ tùy theo chúng sanh mà an trụ và không bao giờ lìa bỏ họ;

- họ tất có thể thông đạt tướng như thật của các pháp;

- họ sẽ có thể đoạn trừ mọi việc ác và đầy đủ những việc lành;

- họ sẽ trở thành như Phổ Hiền Bồ-tát và có sắc tướng đệ nhất;

- họ đều sẽ được trọn đủ hết thảy thực hành và thệ nguyện;

- ở trong tất cả pháp, không một cái nào mà họ chẳng tự tại;

- và họ sẽ làm bậc Đạo Sư thứ hai cho chúng sanh.


Phật tử! Họ dùng tâm của mình như thế nào để có thể được hết thảy công đức thù thắng vi diệu.

Phật tử!

Khi Bồ-tát tại gia
Xin nguyện các chúng sanh
Biết nhà tánh rỗng không
Thoát miễn bức bách nó

Khi hiếu kính mẹ cha
Xin nguyện các chúng sanh
Đối Phật khéo phụng sự
Nuôi dưỡng hộ tất cả

Khi cùng với vợ con
Xin nguyện các chúng sanh
Oán thân đều bình đẳng
Vĩnh lìa mọi tham trước

Khi có được năm dục
Xin nguyện các chúng sanh
Nhổ trừ mũi tên dục
Cứu cánh luôn an ổn

Khi hội họp âm nhạc
Xin nguyện các chúng sanh
Vui thích ở trong Pháp
Ca sướng rõ chẳng thật

Khi ở trong cung điện
Xin nguyện các chúng sanh
Bước vào nơi thánh địa
Vĩnh trừ tham dục uế

Khi mang đeo chuỗi ngọc
Xin nguyện các chúng sanh
Vứt bỏ trang sức giả
Đi đến nơi chân thật

Khi bước lên lầu các
Xin nguyện các chúng sanh
Thăng lên lầu Chánh Pháp
Thông suốt thấy hết thảy

Khi làm việc bố thí
Xin nguyện các chúng sanh
Mọi thứ có thể xả
Trong tâm chẳng ái trước

Khi chúng hội tụ tập
Xin nguyện các chúng sanh
Xả bỏ những tụ pháp
Thành tựu Nhất Thiết Trí

Khi gặp phải ách nạn
Xin nguyện các chúng sanh
Như ý luôn tự tại
Việc làm không ngăn ngại

Khi rời bỏ cư gia
Xin nguyện các chúng sanh
Xuất gia chẳng chướng ngại
Tâm ý được giải thoát

Khi vào chốn tự viện
Xin nguyện các chúng sanh
Diễn nói mọi chủ đề
Lìa pháp trái nghịch tranh

Khi đến gặp thầy cô
Xin nguyện các chúng sanh
Khéo léo phụng sư trưởng
Tu hành muôn Pháp lành

Khi thỉnh cầu xuất gia
Xin nguyện các chúng sanh
Được Pháp không thoái chuyển
Tâm ý chẳng chướng ngại

Khi cởi áo thế tục
Xin nguyện các chúng sanh
Siêng năng tu căn lành
Xả bỏ mọi tội ách

Khi cạo bỏ râu tóc
Xin nguyện các chúng sanh
Vĩnh viễn lìa phiền não
Cứu cánh đến tịch diệt

Khi mặc vào Pháp ý
Xin nguyện các chúng sanh
Tâm ý không chỗ nhiễm
Trọn vẹn Đạo Đại Tiên

Khi chính thức xuất gia
Xin nguyện các chúng sanh
Cùng Phật mà xuất gia
Cứu hộ cho tất cả

Khi thọ quy y Phật
Xin nguyện các chúng sanh
Nối tiếp mạng mạch Phật
Phát khởi vô thượng tâm

Khi thọ quy y Pháp
Xin nguyện các chúng sanh
Vào sâu tạng Kinh điển
Trí tuệ như biển cả

Khi thọ quy y Tăng
Xin nguyện các chúng sanh
Lãnh đạo dẫn đại chúng
Hết thảy không ngăn ngại

Khi thọ học giới luật
Xin nguyện các chúng sanh
Hết mực học tập giới
Không làm những điều ác

Khi nhận giáo thọ dạy
Xin nguyện các chúng sanh
Trọn vẹn mọi uy nghi
Việc làm đều chân thật

Khi nhận hòa thượng dạy
Xin nguyện các chúng sanh
Bước vào trí vô sanh
Đến chốn không chỗ nương

Khi thọ giới Cụ Túc
Xin nguyện các chúng sanh
Đầy đủ mọi phương tiện
Chứng đắc Pháp tối thắng

Khi đi vào sảnh đường
Xin nguyện các chúng sanh
Thăng lên vô thượng đường
An trụ bất động dao

Khi trải làm chỗ ngồi
Xin nguyện các chúng sanh
Mở bày những Pháp lành
Nhận thấy tướng chân thật

Khi chánh thân đoan tọa
Xin nguyện các chúng sanh
An trụ ngồi Đạo tòa
Tâm ý không chấp trước

Khi ngồi thế hoa sen
Xin nguyện các chúng sanh
Căn lành được kiên cố
Đi đến nơi bất động

Khi tu hành tĩnh lự
Xin nguyện các chúng sanh
Dùng định điều phục tâm
Cứu cánh chứng vô dư

Khi tu hành Diệu Quán
Xin nguyện các chúng sanh
Nghĩa lý thấy như thật
Vĩnh không trái nghịch tranh

Khi xả liên hoa tọa
Xin nguyện các chúng sanh
Quán sát mọi hành pháp
Chung quy thảy diệt tan

Khi đặt chân đứng lên
Xin nguyện các chúng sanh
Tâm ý được giải thoát
An trụ bất động dao

Khi nhấc chân bước đi
Xin nguyện các chúng sanh
Thoát ra biển sanh tử
Trọn đủ những Pháp lành

Khi mặc vào y dưới
Xin nguyện các chúng sanh
Căn lành quấn lên mình
Hổ thẹn thảy trọn đủ

Khi chỉnh y buộc đai
Xin nguyện các chúng sanh
Căn lành thắt lên mình
Đừng khiến chúng tan mất

Khi mặc vào y trên
Xin nguyện các chúng sanh
Có được thắng thiện căn
Đi đến Pháp bờ kia

Khi mặc vào đại y
Xin nguyện các chúng sanh
Bước vào vị số một
Chứng đắc Pháp bất động

Khi tay cầm cành liễu
Xin nguyện các chúng sanh
Đều được Pháp vi diệu
Cứu cánh đến thanh tịnh

Khi hàm nhai cành liễu
Xin nguyện các chúng sanh
Điều phục tịnh tâm họ
Cắn nuốt mọi phiền não

Khi đi đại tiểu tiện
Xin nguyện các chúng sanh
Vứt bỏ tham sân si
Trừ sạch pháp tội cấu

Khi việc xong xối nước
Xin nguyện các chúng sanh
Ở trong Pháp xuất thế
Mau chóng mà đi đến

Khi gột rửa thân dơ
Xin nguyện các chúng sanh
Thanh tịnh và điều nhu
Cứu cánh được vô cấu

Khi lấy nước rửa tay
Xin nguyện các chúng sanh
Có được tay thanh tịnh
Thọ trì Pháp của Phật

Khi lấy nước rửa mặt
Xin nguyện các chúng sanh
Có được tịnh Pháp môn
Vĩnh viễn không cấu nhiễm

Khi tay cầm tích trượng
Xin nguyện các chúng sanh
Tổ chức hội đại thí
Khai thị Đạo như thật

Khi tay cầm bình bát
Xin nguyện các chúng sanh
Thành tựu bậc Pháp khí
Thọ cúng của trời người

Khi cất bước lên đường
Xin nguyện các chúng sanh
Hướng đến chỗ Phật đi
Vào nơi không chỗ nương

Khi ở trên con đường
Xin nguyện các chúng sanh
Có thể hành Phật Đạo
Hướng về Pháp vô dư

Khi đi trên con đường
Xin nguyện các chúng sanh
Giẫm lên tịnh Pháp Giới
Tâm ý chẳng chướng ngại

Khi thấy đường lên dốc
Xin nguyện các chúng sanh
Vĩnh viễn ra ba cõi
Tâm ý không khiếp nhược

Khi thấy đường xuống dốc
Xin nguyện các chúng sanh
Tâm họ sẽ khiêm hạ
Trưởng dưỡng Phật thiện căn

Khi thấy đường ngoằn ngèo
Xin nguyện các chúng sanh
Lìa bỏ đường bất chánh
Vĩnh trừ ác tà kiến

Khi thấy đường ngay thẳng
Xin nguyện các chúng sanh
Tâm họ thật chánh trực
Chẳng nịnh chẳng dối lừa

Khi thấy đường bụi bặm
Xin nguyện các chúng sanh
Rời xa trần cấu uế
Đạt được Pháp thanh tịnh

Khi thấy đường không bụi
Xin nguyện các chúng sanh
Luôn hành lòng đại bi
Tâm họ sáng suốt thông

Khi thấy đường nguy hiểm
Xin nguyện các chúng sanh
An trụ ở Chánh Pháp
Lìa xa mọi tội nạn

Khi nhìn thấy chúng hội
Xin nguyện các chúng sanh
Thuyết giảng Pháp sâu xa
Hết thảy đều hòa hợp

Khi nhìn thấy cây to
Xin nguyện các chúng sanh
Lìa khỏi tâm đua tranh
Sân hận chẳng chút còn

Khi nhìn thấy rừng rậm
Xin nguyện các chúng sanh
Xứng đáng được lễ kính
Chư thiên và thế nhân

Khi nhìn thấy núi cao
Xin nguyện các chúng sanh
Căn lành siêu việt trội
Không ai thấy đảnh họ

Khi nhìn thấy gai góc
Xin nguyện các chúng sanh
Mau chóng tiệt trừ sạch
Gai nhọn của ba độc

Khi thấy lá xum xuê
Xin nguyện các chúng sanh
Dùng định đạt giải thoát
Mà làm bóng râm mát

Khi nhìn thấy hoa nở
Xin nguyện các chúng sanh
Thần thông Pháp tương tự
Như hoa đua nở rộ

Khi nhìn thấy cây hoa
Xin nguyện các chúng sanh
Tướng hảo như hoa xinh
Trọn đủ ba mươi hai

Khi nhìn thấy trái cây
Xin nguyện các chúng sanh
Đạt được Pháp tối thắng
Chứng thành Đạo vô thượng

Khi nhìn thấy sông lớn
Xin nguyện các chúng sanh
Tham dự vào dòng Pháp
Chảy vào biển trí Phật

Khi nhìn thấy đầm nước
Xin nguyện các chúng sanh
Mau chóng tỏ ngộ Phật
Một vị của diệu Pháp

Khi nhìn thấy ao hồ
Xin nguyện các chúng sanh
Ngữ nghiệp được mãn túc
Có thể khéo diễn nói

Khi thấy múc nước giếng
Xin nguyện các chúng sanh
Đầy đủ diệu biện tài
Diễn nói tất cả pháp

Khi thấy dòng suối phun
Xin nguyện các chúng sanh
Phương tiện luôn tăng trưởng
Căn lành vô cùng tận

Khi thấy cầu vắt ngang
Xin nguyện các chúng sanh
Rộng độ dạy hết thảy
Đây tựa như kiều lương

Khi thấy nước chảy xiết
Xin nguyện các chúng sanh
Đạt được ước mong lành
Tẩy trừ si cấu uế

Khi thấy làm vườn tược
Xin nguyện các chúng sanh
Trong vườn của năm dục
Nhổ trừ cỏ tham ái

Khi thấy rừng vô ưu
Xin nguyện các chúng sanh
Vĩnh viễn lìa tham ái
Chẳng sanh sợ hãi sầu

Khi thấy những viên uyển
Xin nguyện các chúng sanh
Siêng tu mọi thực hành
Hướng về tuệ giác Phật

Khi thấy ai trang sức
Xin nguyện các chúng sanh
Có được ba hai tướng
Dùng làm trang nghiêm đẹp

Khi thấy không trang sức
Xin nguyện các chúng sanh
Xả bỏ trang sức đẹp
Đầy đủ những khổ hành

Khi thấy ai tham trước
Xin nguyện các chúng sanh
Vui thích ở trong Pháp
Hoan hỷ mãi chẳng lìa

Khi thấy không tham trước
Xin nguyện các chúng sanh
Ở trong pháp hữu vi
Toàn tâm chẳng vui gì

Khi thấy ai vui tươi
Xin nguyện các chúng sanh
Mãi luôn được an vui
Yêu thích cúng dường Phật

Khi thấy ai khổ não
Xin nguyện các chúng sanh
Đạt được trí căn bổn
Diệt trừ mọi khổ đau

Khi thấy ai vô bệnh
Xin nguyện các chúng sanh
Đi vào chân trí tuệ
Vĩnh chẳng có não bệnh

Khi thấy ai bệnh tật
Xin nguyện các chúng sanh
Biết thân vốn không tịch
Lìa pháp trái nghịch tranh

Khi thấy ai đẹp xinh
Xin nguyện các chúng sanh
Đối với Phật Bồ-tát
Tâm luôn sanh tịnh tín

Khi thấy ai xấu xí
Xin nguyện các chúng sanh
Đối với việc bất thiện
Chẳng sanh lòng yêu thích

Khi thấy ai báo ơn
Xin nguyện các chúng sanh
Đối với Phật Bồ-tát
Có thể biết ân đức

Khi thấy ai vong ân
Xin nguyện các chúng sanh
Đối với kẻ ác xấu
Báo ứng chẳng tăng thêm

Khi thấy bậc Đạo Nhân
Xin nguyện các chúng sanh
Điều nhu và tịch tĩnh
Cứu cánh thành đệ nhất

Khi thấy những Phạm Chí
Xin nguyện các chúng sanh
Vĩnh viễn trì tịnh hành
Xa lìa tất cả ác

Khi thấy ai khổ hành
Xin nguyện các chúng sanh
Nương vào pháp khổ hành
Đạt đến nơi cứu cánh

Khi thấy ai tu đức
Xin nguyện các chúng sanh
Thực hành kiên trì chí
Phật Đạo chẳng xả ly

Khi thấy mặc áo giáp
Xin nguyện các chúng sanh
Luôn mặc áo giáp thiện
Hướng về Pháp vô sư

Khi thấy không giáp trượng
Xin nguyện các chúng sanh
Vĩnh viễn lìa hết thảy
Những nghiệp ác chẳng lành

Khi thấy ai luận nghị
Xin nguyện các chúng sanh
Đối với những dị luận
Có thể tồi phục hết

Khi thấy ai chánh mạng
Xin nguyện các chúng sanh
Đạt được thanh tịnh mạng
Chẳng giả tướng uy nghi

Khi nhìn thấy quốc vương
Xin nguyện các chúng sanh
Sẽ thành bậc Pháp Vương
Mãi luôn chuyển Chánh Pháp

Khi nhìn thấy vương tử
Xin nguyện các chúng sanh
Từ Pháp hóa sanh ra
Mà làm đệ tử Phật

Khi nhìn thấy trưởng giả
Xin nguyện các chúng sanh
Có thể khéo phán quyết
Không làm những điều ác

Khi nhìn thấy đại thần
Xin nguyện các chúng sanh
Chánh niệm luôn thủ hộ
Tu hành những việc lành

Khi nhìn thấy tường thành
Xin nguyện các chúng sanh
Có được thân kiên cố
Tâm ý chẳng quanh co

Khi nhìn thấy vương đô
Xin nguyện các chúng sanh
Công đức cùng tích tụ
Tâm luôn hoan hỷ vui

Khi thấy trú đầm rừng
Xin nguyện các chúng sanh
Xứng đáng được trời người
Tán thán cùng chiêm ngưỡng

Khi vào xóm khất thực
Xin nguyện các chúng sanh
Đi vào Pháp Giới sâu
Tâm ý chẳng chướng ngại

Khi đến cổng nhà người
Xin nguyện các chúng sanh
Bước vào trong tất cả
Cánh cổng của Phật Pháp

Khi đã vào nhà rồi
Xin nguyện các chúng sanh
Được vào ở Phật Thừa
Ba đời đều bình đẳng

Khi thấy ai chẳng thí
Xin nguyện các chúng sanh
Luôn mãi không lìa bỏ
Thù thắng công đức Pháp

Khi thấy ai bố thí
Xin nguyện các chúng sanh
Vĩnh viễn được lìa bỏ
Ba đường ác khổ đau

Khi thấy bát trống không
Xin nguyện các chúng sanh
Tâm họ được thanh tịnh
Rỗng không chẳng phiền não

Khi thấy bát tràn đầy
Xin nguyện các chúng sanh
Hoàn toàn được trọn đủ
Hết thảy những Pháp lành

Khi được người cung kính
Xin nguyện các chúng sanh
Cung kính và tu hành
Tất cả Pháp của Phật

Khi chẳng được cung kính
Xin nguyện các chúng sanh
Tuyệt không làm hết thảy
Pháp nào mà bất thiện

Khi thấy ai hổ thẹn
Xin nguyện các chúng sanh
Có đủ hành vi thẹn
Gìn giữ hộ sáu căn

Khi thấy chẳng hổ thẹn
Xin nguyện các chúng sanh
Lìa bỏ không biết thẹn
An trụ Đạo đại từ

Khi được thức ăn ngon
Xin nguyện các chúng sanh
Mãn túc ước nguyện họ
Trong lòng chẳng muốn ham

Khi được thức ăn dở
Xin nguyện các chúng sanh
Không ai mà chẳng được
Vị của những Đẳng Trì

Khi được thức ăn mềm
Xin nguyện các chúng sanh
Xông ướp với đại bi
Tâm ý luôn nhu nhuyễn

Khi được thức ăn thô
Xin nguyện các chúng sanh
Trong tâm chẳng nhiễm trước
Đoạn tuyệt lòng tham ái

Khi bắt đầu dùng cơm
Xin nguyện các chúng sanh
Thiền duyệt làm thức ăn
Pháp hỷ sung mãn khắp

Khi lưỡi nếm hương vị
Xin nguyện các chúng sanh
Có được Phật thượng vị
Cam lộ mãn túc đầy

Khi đã ăn cơm xong
Xin nguyện các chúng sanh
Việc làm đều thành đạt
Trọn đủ Pháp của Phật

Khi thuyết giảng giáo Pháp
Xin nguyện các chúng sanh
Biện tài được vô tận
Rộng tuyên Pháp thiết yếu

Khi từ nhà ra khỏi
Xin nguyện các chúng sanh
Vào sâu trí của Phật
Vĩnh viễn thoát ba cõi

Khi vào trong dòng nước
Xin nguyện các chúng sanh
Đi vào Nhất Thiết Trí
Biết ba đời bình đẳng

Khi tắm rửa thân thể
Xin nguyện các chúng sanh
Thân tâm tịnh vô cấu
Trong ngoài sáng thanh khiết

Khi nắng nhiệt nóng cháy
Xin nguyện các chúng sanh
Lìa bỏ những phiền não
Tất cả đều tận diệt

Khi nhiệt giảm mát khởi
Xin nguyện các chúng sanh
Chứng đắc Pháp vô thượng
Cứu cánh được thanh lương

Khi đọc tụng Kinh điển
Xin nguyện các chúng sanh
Tùy thuận lời Phật dạy
Tổng trì chẳng lãng quên

Khi thấy được Đức Phật
Xin nguyện các chúng sanh
Có được mắt vô ngại
Thấy khắp hết thảy Phật

Khi quán rõ Đức Phật
Xin nguyện các chúng sanh
Đều như ngài Phổ Hiền
Đoan chánh trang nghiêm đẹp

Khi nhìn thấy tháp Phật
Xin nguyện các chúng sanh
Tôn trọng kính như tháp
Thọ cúng của trời người

Khi kính tâm quán tháp
Xin nguyện các chúng sanh
Chư thiên và thế nhân
Cùng nhau đồng chiêm ngưỡng

Khi đảnh lễ trước tháp
Xin nguyện các chúng sanh
Tất cả trời và người
Không ai thấy đảnh họ

Khi nhiễu phải quanh tháp
Xin nguyện các chúng sanh
Việc làm chẳng trái nghịch
Thành tựu Nhất Thiết Trí

Khi nhiễu tháp ba vòng
Xin nguyện các chúng sanh
Tinh cần cầu Phật Đạo
Với tâm không biếng lười

Khi tán Phật công đức
Xin nguyện các chúng sanh
Công đức thảy trọn đủ
Xưng tán vô cùng tận

Khi tán Phật tướng hảo
Xin nguyện các chúng sanh
Thành tựu thân của Phật
Chứng đắc Pháp vô tướng

Khi tẩy rửa chân mình
Xin nguyện các chúng sanh
Đầy đủ sức thần túc
Việc làm không ngăn ngại

Khi đến giờ đi ngủ
Xin nguyện các chúng sanh
Thân thể được an ổn
Tâm ý chẳng loạn động

Khi vừa thức tỉnh ngủ
Xin nguyện các chúng sanh
Giác ngộ Nhất Thiết Trí
Ngắm nhìn khắp mười phương

Phật tử! Nếu những vị Bồ-tát nào dùng tâm của mình như thế, họ sẽ được tất cả thắng diệu công đức. Tâm họ sẽ không thể bị dao động bởi chư thiên, ma, Phạm Thiên, Đạo Nhân, Phạm Chí, tầm hương thần, phi thiên, và những loài hữu tình khác trong tất cả thế gian, hoặc bởi bất kỳ Thanh Văn hay Duyên Giác nào."

Phẩm 12: Hiền Thủ Bồ-tát (phần 1)


Lúc bấy giờ, khi Diệu Cát Tường Bồ-tát đã thuyết giảng về đại công đức của thanh tịnh hành lìa trược loạn xong, do vì muốn hiển thị công đức của Đạo tâm nên ngài dùng kệ hỏi Hiền Thủ Bồ-tát rằng:

"Tôi nay đã vì chư Bồ-tát
Tuyên Phật thuở xưa thanh tịnh hành
Nhân Giả cũng nên trong hội này
Diễn sướng tu hành thắng công đức"

Lúc bấy giờ Hiền Thủ Bồ-tát dùng kệ đáp rằng:

"Lành thay Nhân Giả hãy lắng nghe
Những công đức kia chẳng thể lường
Tôi nay tùy lực nói chút ít
Ví như giọt nước trong biển cả

Nếu có Bồ-tát sơ phát tâm
Nguyện sẽ chứng đắc tuệ giác Phật
Họ được công đức vô biên tế
Chẳng thể suy lường chẳng gì bằng

Hà huống vô lượng vô biên kiếp
Trọn tu Địa, Độ, các công đức
Mười phương tất cả chư Như Lai
Đều cùng tán dương chẳng thể hết

Như thế vô biên công đức lớn
Tôi nay trong ấy nói một chút
Ví như vết chim giữa bầu trời
Cũng như đại địa một vi trần

Bồ-tát phát tâm cầu tuệ giác
Chẳng phải không nhân không có duyên
Đối Phật Pháp Tăng sanh tịnh tín
Dùng đó mà sanh quảng đại tâm

Chẳng cầu năm dục cùng vương vị
Phú quý, tự vui, đại danh xưng
Chỉ vì vĩnh diệt chúng sanh khổ
Lợi ích thế gian mà phát tâm

Luôn muốn lợi lạc các chúng sanh
Trang nghiêm quốc độ cúng dường Phật
Thọ trì Chánh Pháp tu các trí
Vì chứng tuệ giác mà phát tâm

Thâm tâm tín giải luôn thanh tịnh
Cung kính tôn trọng hết thảy Phật
Đối Pháp cùng Tăng cũng như vậy
Chí thành cúng dường mà phát tâm

Tin sâu nơi Phật và Phật Pháp
Cũng tin Phật tử chỗ hành Đạo
Cùng tin vô thượng đại tuệ giác
Bồ-tát dùng đó sơ phát tâm

Tín là nguồn Đạo mẹ công đức
Trưởng dưỡng tất cả mọi Pháp lành
Đoạn trừ lưới nghi thoát dòng ái
Khai thị tịch diệt Đạo vô thượng

Tín không vẩn đục tâm thanh tịnh
Diệt trừ kiêu mạng gốc cung kính
Cũng là Pháp tạng đệ nhất tài
Là tay thanh tịnh thọ chúng hành

Tín khéo huệ thí tâm chẳng keo
Tín khéo hoan hỷ vào Phật Pháp
Tín khéo tăng trưởng trí công đức
Tín khéo tất đến địa Như Lai

Tín khiến các căn tịnh sáng lanh
Tín lực kiên cố không thể hoại
Tín khéo vĩnh diệt gốc phiền não
Tín khéo chuyên hướng Phật công đức

Tín đối cảnh giới chẳng chấp trước
Lìa xa các nạn được vô nạn
Tín khéo siêu xuất đường chúng ma
Thị hiện vô thượng Đạo giải thoát

Tín là công đức mầm bất hoại
Tín khéo sanh trưởng cội Đạo thụ
Tín khéo tăng ích trí tối thắng
Tín khéo thị hiện hết thảy Phật

Cho nên nương hành nói thứ tự
Tín mến tối thắng rất khó được
Ví như tất cả trong thế gian
Mà có như ý diệu bảo châu

Nếu luôn tín phụng nơi chư Phật
Tức khéo trì giới tu học xứ
Nếu luôn trì giới tu học xứ
Tức khéo đầy đủ mọi công đức

Giới khéo khai phát gốc tuệ giác
Học là siêng tu công đức địa
Đối giới và học luôn thuận hành
Hết thảy Như Lai chỗ ngợi khen

Nếu luôn tín phụng nơi chư Phật
Tức khéo tập hợp đại cúng dường
Nếu khéo tập hợp đại cúng dường
Người ấy tin Phật chẳng nghĩ bàn

Nếu luôn tín phụng nơi tôn Pháp
Tức nghe Phật Pháp không hề chán
Nếu nghe Phật Pháp không hề chán
Người ấy tin Pháp chẳng nghĩ bàn

Nếu luôn tín phụng thanh tịnh Tăng
Tức được tín tâm không thoái chuyển
Nếu được tín tâm không thoái chuyển
Người ấy tín lực chẳng thể động

Nếu được tín lực chẳng thể động
Tức được các căn tịnh sáng lanh
Nếu được các căn tịnh sáng lanh
Tức khéo lìa xa ác tri thức

Nếu khéo lìa xa ác tri thức
Tức được gần gũi Thiện Tri Thức
Nếu được gần gũi Thiện Tri Thức
Tức khéo tu tập thiện rộng lớn

Nếu khéo tu tập thiện rộng lớn
Người ấy thành tựu sức nhân lớn
Nếu họ thành tựu sức nhân lớn
Tức được thù thắng quyết định giải

Nếu được thù thắng quyết định giải
Tức được hộ niệm bởi chư Phật
Nếu được hộ niệm bởi chư Phật
Tức khéo phát tâm chứng tuệ giác

Nếu khéo phát tâm chứng tuệ giác
Tức khéo siêng tu Phật công đức
Nếu khéo siêng tu Phật công đức
Tức được sanh vào nhà Như Lai

Nếu được sanh vào nhà Như Lai
Tức khéo tu hành xảo phương tiện
Nếu khéo tu hành xảo phương tiện
Tức được tín mến tâm thanh tịnh

Nếu được tín mến tâm thanh tịnh
Tức được tăng thượng tối thắng tâm
Nếu được tăng thượng tối thắng tâm
Tức luôn tu tập Đến Bờ Kia

Nếu luôn tu tập Đến Bờ Kia
Tức khéo trọn đủ Pháp Đại Thừa
Nếu khéo trọn đủ Pháp Đại Thừa
Tức khéo như Pháp cúng dường Phật

Nếu khéo như Pháp cúng dường Phật
Tức khéo niệm Phật tâm bất động
Nếu khéo niệm Phật tâm bất động
Tức luôn nhìn thấy vô lượng Phật

Nếu luôn nhìn thấy vô lượng Phật
Tức thấy Như Lai thể thường trụ
Nếu thấy Như Lai thể thường trụ
Tức khéo biết Pháp vĩnh bất diệt

Nếu khéo biết Pháp vĩnh bất diệt
Tức được biện tài không chướng ngại
Nếu được biện tài không chướng ngại
Tức khéo khai diễn vô biên pháp

Nếu khéo khai diễn vô biên pháp
Tức khéo từ mẫn độ chúng sanh
Nếu khéo từ mẫn độ chúng sanh
Tức được kiên cố tâm đại bi

Nếu được kiên cố tâm đại bi
Tức khéo yêu mến Pháp sâu xa
Nếu khéo yêu mến Pháp sâu xa
Tức khéo lìa bỏ lỗi hữu vi

Nếu khéo lìa bỏ lỗi hữu vi
Tức lìa kiêu mạn và buông lung
Nếu lìa kiêu mạn và buông lung
Tức khéo lợi ích cho mọi người

Nếu khéo lợi ích cho mọi người
Tức ở sanh tử không chán mỏi
Nếu ở sanh tử không chán mỏi
Tức khéo dũng kiện vô năng thắng

Nếu khéo dũng kiện vô năng thắng
Tức khéo phát khởi đại thần thông
Nếu khéo phát khởi đại thần thông
Tức biết tất cả chúng sanh hành

Nếu biết tất cả chúng sanh hành
Tức khéo thành tựu các chúng sanh
Nếu khéo thành tựu các chúng sanh
Tức được khéo nhiếp chúng sanh trí

Nếu được khéo nhiếp chúng sanh trí
Tức khéo thành tựu Bốn Nhiếp Sự
Nếu khéo thành tựu Bốn Nhiếp Sự
Tức cho chúng sanh vô hạn lợi

Nếu cho chúng sanh vô hạn lợi
Tức trọn tối thắng trí phương tiện
Nếu trọn tối thắng trí phương tiện
Tức trụ dũng mãnh Đạo vô thượng

Nếu trụ dũng mãnh Đạo vô thượng
Tức khéo tồi diệt lực chúng ma
Nếu khéo tồi diệt lực chúng ma
Tức khéo siêu xuất cảnh bốn ma

Nếu khéo siêu xuất cảnh bốn ma
Tức được đi đến địa không thoái
Nếu được đi đến địa không thoái
Tức được vô sanh thâm pháp nhẫn

Nếu được vô sanh thâm pháp nhẫn
Tức được thọ ký bởi chư Phật
Nếu được thọ ký bởi chư Phật
Tức hết thảy Phật hiện trước họ

Nếu hết thảy Phật hiện trước họ
Tức rõ thần thông thâm mật dụng
Nếu rõ thần thông thâm mật dụng
Tức được ghi nhớ bởi chư Phật

Nếu được ghi nhớ bởi chư Phật
Tức dùng Phật đức tự trang nghiêm
Nếu dùng Phật đức tự trang nghiêm
Tức được diệu phước đoan nghiêm thân

Nếu được diệu phước đoan nghiêm thân
Tức thân sáng chói như núi vàng
Nếu thân sáng chói như núi vàng
Tức tướng trang nghiêm ba mươi hai

Nếu tướng trang nghiêm ba mươi hai
Tức có vẻ đẹp làm trang nghiêm
Nếu có vẻ đẹp làm trang nghiêm
Tức thân quang minh vô hạn lượng

Nếu thân quang minh vô hạn lượng
Tức sáng trang nghiêm chẳng nghĩ bàn
Nếu sáng trang nghiêm chẳng nghĩ bàn
Ánh sáng liền vọt những hoa sen

Ánh sáng nếu vọt những hoa sen
Tức vô lượng Phật ngồi trên hoa
Thị hiện mười phương chu biến khắp
Tất khéo điều phục các chúng sanh

Nếu khéo như thế điều chúng sanh
Tức hiện vô lượng sức thần thông
Nếu hiện vô lượng sức thần thông
Tức trụ quốc độ chẳng nghĩ bàn
Diễn nói giáo Pháp chẳng nghĩ bàn
Khiến chúng sanh vui chẳng nghĩ bàn

Nếu nói giáo Pháp chẳng nghĩ bàn
Khiến chúng sanh vui chẳng nghĩ bàn
Tức dùng trí tuệ sức biện tài
Tùy tâm chúng sanh mà giáo hóa

Nếu dùng trí tuệ sức biện tài
Tùy tâm chúng sanh mà giáo hóa
Tức dùng trí tuệ làm chỉ dẫn
Thân ngữ ý nghiệp luôn không lỗi

Nếu dùng trí tuệ làm chỉ dẫn
Thân ngữ ý nghiệp luôn không lỗi
Tức nguyện lực họ được tự tại
Tùy khắp các đường mà hiện thân

Nếu nguyện lực họ được tự tại
Tùy khắp các đường mà hiện thân
Tức khéo vì chúng khi thuyết Pháp
Tùy tiếng mỗi loài chẳng nghĩ bàn

Nếu khéo vì chúng khi thuyết Pháp
Tùy tiếng mỗi loài chẳng nghĩ bàn
Tức ở tất cả tâm chúng sanh
Một niệm tất biết không thừa sót

Nếu ở tất cả tâm chúng sanh
Một niệm tất biết không thừa sót
Tức biết phiền não chẳng chỗ khởi
Vĩnh không chìm đắm chốn sanh tử

Nếu biết phiền não chẳng chỗ khởi
Vĩnh không chìm đắm chốn sanh tử
Tức được công đức Pháp tánh thân
Dùng Pháp uy lực hiện thế gian

Nếu được công đức Pháp tánh thân
Dùng Pháp uy lực hiện thế gian
Tức đắc Mười Địa Mười Tự Tại
Tu hành các Độ thắng giải thoát

Nếu đắc Mười Địa Mười Tự Tại
Tu hành các Độ thắng giải thoát
Tức được quán đảnh đại thần thông
Trụ ở tối thắng các Đẳng Trì

Nếu được quán đảnh đại thần thông
Trụ ở tối thắng các Đẳng Trì
Tức ở chư Phật khắp mười phương
Xứng thọ quán đảnh mà thăng vị

Nếu ở chư Phật khắp mười phương
Xứng thọ quán đảnh mà thăng vị
Tức được mười phương hết thảy Phật
Tay cầm cam lộ quán đảnh họ

Nếu được mười phương hết thảy Phật
Tay cầm cam lộ quán đảnh họ
Tức thân chu biến như hư không
An trụ bất động khắp mười phương

Nếu thân chu biến như hư không
An trụ bất động khắp mười phương
Tức việc làm họ không ai bằng
Chư thiên thế nhân chẳng thể biết

Bồ-tát siêng tu đại bi hành
Nguyện độ tất cả chứng đắc Quả
Thấy nghe lãnh thọ hoặc cúng dường
Không ai mà chẳng được an vui

Các Đại Sĩ ấy sức uy thần
Pháp nhãn luôn trọn chẳng khuyết giảm
Diệu hành các đạo Mười Nghiệp Lành
Thắng bảo vô thượng khiến đều hiện

Ví như biển lớn kim cang tụ
Do uy lực nó sanh nhiều báu
Không giảm không tăng cũng vô tận
Cũng thế Bồ-tát công đức tụ

Hoặc có quốc độ chẳng có Phật
Ở đó thị hiện thành chánh giác
Hoặc có quốc độ chẳng biết Pháp
Ở đó thuyết giảng diệu Pháp tạng

Không có phân biệt không dụng công
Ở trong một niệm trùm mười phương
Tựa như ánh trăng soi sáng khắp
Vô lượng phương tiện dạy chúng sanh

Những thế giới kia ở mười phương
Niệm niệm thị hiện thành Phật Đạo
Chuyển Chánh Pháp luân vào tịch diệt
Cho đến xá-lợi rộng phân phát

Hoặc hiện Thanh Văn Đạo Độc Giác
Hoặc hiện thành Phật trang nghiêm khắp
Như thế mở bày giáo Ba Thừa
Rộng độ chúng sanh vô lượng kiếp

Hoặc hiện đồng nam đồng nữ hình
Chư thiên loài rồng cùng phi thiên
Gồm đại mãng xà hữu tình khác
Tùy theo họ thích đều khiến thấy

Chúng sanh hình tướng mỗi khác nhau
Nghiệp hành âm thanh cũng vô lượng
Như thế hết thảy đều khéo hiện
Hải Ấn Đẳng Trì sức uy thần

Nghiêm tịnh quốc độ chẳng nghĩ bàn
Cúng dường tất cả chư Như Lai
Phóng ánh sáng lớn vô biên tế
Độ thoát chúng sanh cũng vô hạn

Trí tuệ tự tại chẳng nghĩ bàn
Thuyết Pháp ngôn từ không ngăn ngại
Tĩnh lự tinh tấn thí giới nhẫn
Diệu Tuệ phương tiện và thần thông
Như thế hết thảy đều tự tại
Dùng Phật Hoa Nghiêm Đẳng Trì lực

Trong một vi trần vào Đẳng Trì
Thành tựu tất cả vi trần định
Mà vi trần kia cũng không tăng
Mỗi trần hiện khắp vô lượng cõi

Trong một trần kia nhiều quốc độ
Hoặc cõi có Phật hay không Phật
Hoặc có tạp nhiễm hay thanh tịnh
Hoặc có rộng lớn hay nhỏ hẹp

Hoặc lại đã thành hay đã hoại
Hoặc có đứng thẳng hay nằm ngang
Hoặc như ảo ảnh giữa hoang vu
Hoặc như trên trời lưới thiên đế

Như trong một trần chỗ thị hiện
Hết thảy vi trần cũng như vậy
Là chư thánh nhân đại danh xưng
Đẳng Trì giải thoát sức thần thông

Nếu muốn cúng dường tất cả Phật
Vào trong Đẳng Trì khởi thần biến
Khéo dùng một tay trùm Tam Thiên
Cúng dường hết thảy chư Như Lai

Toàn bộ mười phương thắng diệu hoa
Hương xoa hương bột báu vô giá
Như thế đều vọt từ trong tay
Cúng dường Tối Thắng dưới Đạo thụ

Bảo y vô giá tạp diệu hương
Tràng phan lọng báu thảy nghiêm đẹp
Vàng ròng làm hoa báu làm lều
Từ lòng bàn tay đều mưa xuống

Toàn bộ mười phương vật vi diệu
Xứng đáng phụng hiến Vô Thượng Tôn
Trong lòng bàn tay mưa xuống hết
Ở trước Đạo thụ cầm dâng Phật

Toàn bộ mười phương mọi âm nhạc
Chuông trống cầm sắt chẳng một loại
Thảy tấu hòa nhã diệu âm thanh
Không gì chẳng từ lòng bàn tay

Toàn bộ mười phương kệ tán thán
Xưng tán Như Lai chân công đức
Như thế đủ mọi diệu ngôn từ
Đều từ trong tay mà khai diễn

Tay phải Bồ-tát phóng tịnh quang
Nước hương rơi xuống từ bầu trời
Rưới khắp mười phương các cõi Phật
Cúng dường tất cả Chiếu Thế Đăng

Lại phóng ánh sáng diệu trang nghiêm
Sanh ra vô lượng hoa sen báu
Hoa ấy sắc tướng đều thù diệu
Dùng đó cúng dường dâng chư Phật

Lại phóng ánh sáng hoa trang nghiêm
Đủ mọi diệu hoa tụ làm lều
Rải khắp quốc độ trong mười phương
Cúng dường hết thảy đại đức Tôn

Lại phóng ánh sáng hương trang nghiêm
Đủ mọi diệu hương tụ làm lều
Rải khắp quốc độ trong mười phương
Cúng dường hết thảy đại đức Tôn

Lại phóng ánh sáng hương bột thơm
Đủ mọi hương bột tụ làm lều
Rải khắp quốc độ trong mười phương
Cúng dường hết thảy đại đức Tôn

Lại phóng ánh sáng y trang nghiêm
Đủ mọi áo đẹp tụ làm lều
Rải khắp quốc độ trong mười phương
Cúng dường hết thảy đại đức Tôn

Lại phóng ánh sáng báu trang nghiêm
Đủ mọi diệu bảo tụ làm lều
Rải khắp quốc độ trong mười phương
Cúng dường hết thảy đại đức Tôn

Lại phóng ánh sáng sen trang nghiêm
Đủ mọi hoa sen tụ làm lều
Rải khắp quốc độ trong mười phương
Cúng dường hết thảy đại đức Tôn

Lại phóng ánh sáng chuỗi ngọc đẹp
Muôn diệu chuỗi ngọc tụ làm lều
Rải khắp quốc độ trong mười phương
Cúng dường hết thảy đại đức Tôn

Lại phóng biểu ngữ sáng trang nghiêm
Biểu ngữ rực rỡ đủ nhiều màu
Có vô lượng loại đều tuyệt đẹp
Dùng đó trang nghiêm các cõi Phật

Đủ mọi tạp báu lọng trang nghiêm
Nhiều cờ hiệu lụa treo rủ xuống
Các chuông bảo châu vang Phật âm
Cầm giữ cúng dường chư Như Lai

Tay vọt phẩm vật chẳng nghĩ bàn
Như thế cúng dường một Đạo Sư
Tất cả chỗ Phật đều như vậy
Đại Sĩ Đẳng Trì sức thần thông

Bồ-tát an trụ trong Đẳng Trì
Đủ mọi tự tại nhiếp chúng sanh
Tất dùng sở hành Pháp công đức
Vô lượng phương tiện mà khuyên bảo

Hoặc dùng cúng dường Như Lai môn
Hoặc dùng phi thường bố thí môn
Hoặc dùng khổ hành tịnh giới môn
Hoặc dùng bất động an nhẫn môn

Hoặc dùng khổ hành tinh tấn môn
Hoặc dùng tịch tĩnh tĩnh lự môn
Hoặc dùng quyết liễu Diệu Tuệ môn
Hoặc dùng sở hành phương tiện môn

Bốn Vô Lượng Tâm thần thông môn
Dùng Bốn Nhiếp Sự lợi ích môn
Hoặc dùng phước trí trang nghiêm môn
Hoặc dùng nhân duyên giải thoát môn

Dùng Tám Chánh Đạo Căn Lực môn
Hoặc dùng Thanh Văn giải thoát môn
Hoặc dùng Độc Giác thanh tịnh môn
Hoặc dùng Đại Thừa tự tại môn

Hoặc dùng vô thường chúng khổ môn
Hoặc dùng vô ngã thọ mạng môn
Hoặc dùng bất tịnh ly dục môn
Hoặc dùng Diệt Tận Đẳng Trì môn

Tùy các chúng sanh bệnh khác nhau
Tất dùng Pháp dược mà đối trị
Tùy các chúng sanh lòng vui thích
Tất dùng phương tiện mà toại ý

Tùy các chúng sanh hành sai khác
Tất dùng thiện xảo mà thành tựu
Như thế Đẳng Trì thần thông tướng
Hết thảy trời người chẳng thể lường

Có diệu Đẳng Trì tên Tùy Lạc
Bồ-tát trụ đó quán sát khắp
Tùy nghi thị hiện độ chúng sanh
Khiến tâm họ vui theo giáo Pháp

Trong kiếp đói kém tai nạn khởi
Tất cho thế gian những điều vui
Tùy lòng họ muốn khiến đều toại
Rộng vì chúng sanh làm lợi ích

Hoặc dùng ẩm thực vị thượng hảo
Áo báu trang sức những diệu vật
Cho đến vương vị đều khéo xả
Khiến ai ưa thí theo giáo Pháp

Hoặc dùng tướng hảo trang nghiêm thân
Y phục thượng diệu chuỗi ngọc báu
Vòng hoa trang sức hương bôi thân
Uy nghi đầy đủ độ chúng sanh

Toàn bộ thế gian yêu quý trọng
Sắc tướng dung nhan và y phục
Tùy chỗ hiện khắp toại tâm họ
Khiến ai thích đẹp bước theo Đạo

Loài chim mỹ âm tiếng vi diệu
Loài chim hảo thanh tiếng hót hay
Đủ mọi Phạn âm đều trọn đủ
Tùy tâm họ thích mà thuyết Pháp

Tám vạn bốn ngàn các Pháp môn
Chư Phật dùng đó độ chúng sanh
Cũng dùng những pháp sai biệt khác
Tùy theo thế gian mà hóa độ

Chúng sanh khổ vui được với mất
Hết thảy tác pháp ở thế gian
Tất khéo ứng hiện đồng như họ
Dùng đó rộng độ các chúng sanh

Khốn khổ hoạn nạn trên thế gian
Rộng sâu vô tận như biển cả
Cùng họ đồng sự tất khéo nhẫn
Khiến họ lợi ích được an vui

Nếu ai không biết Pháp xuất ly
Chẳng cầu giải thoát lìa huyên náo
Bồ-tát hiện ra bỏ ngôi vua
Luôn thích xuất gia tâm tịch tĩnh

Nhà là tham ái nơi trói buộc
Muốn khiến chúng sanh đều thoát miễn
Nên dạy xuất gia được giải thoát
Đối các dục lạc không chỗ thọ

Bồ-tát dạy họ mười loại hành
Cũng tu hết thảy Pháp đại nhân
Pháp của tiên nhân các hành khác
Vì muốn lợi ích cho chúng sanh

Nếu có chúng sanh thọ mạng dài
Phiền não mỏng manh trọn an vui
Bồ-tát trong đó được tự tại
Chỉ dạy hoạn nạn già bệnh chết

Hoặc có những ai tham sân si
Lửa dữ phiền não luôn bốc cháy
Bồ-tát hiện ra già bệnh chết
Khiến chúng sanh ấy thảy điều phục

Như Lai Mười Lực Vô Sở Úy
Cùng với Mười Tám Pháp Dành Riêng
Toàn bộ vô lượng mọi công đức
Tất dùng thị hiện độ chúng sanh

Thọ ký giáo giới và thần túc
Chính là Như Lai tự tại dụng
Chư Đại Sĩ ấy đều thị hiện
Khéo khiến chúng sanh thảy điều phục

Bồ-tát đủ mọi cổng phương tiện
Tùy thuận thế pháp độ chúng sanh
Ví như hoa sen chẳng dính nước
Như thế ở đời khiến tin sâu

Nhã nhặn uyên bác văn xuất chúng
Ca vũ luận đàm người ưa thích
Mọi thứ kỹ thuật trên thế gian
Như nhà huyễn thuật thảy đều hiện

Hoặc làm trưởng giả chủ thôn làng
Hoặc làm hướng dẫn cho thương nhân
Hoặc làm quốc vương hay đại thần
Hoặc làm lương y giỏi nghị luận

Hoặc ở khoáng dã làm cổ thụ
Hoặc làm lương dược nhiều tạng báu
Hoặc làm như ý diệu bảo châu
Hoặc dùng Chánh Đạo dạy chúng sanh

Nếu thấy thế giới vừa thành lập
Chúng sanh chưa có đồ thiết yếu
Bấy giờ Bồ-tát làm công tượng
Vì họ thị hiện đủ mọi nghề

Không làm đồ vật bức não hại
Chỉ nói việc lợi cho thế gian
Chú thuật dược thảo và chúng luận
Như thế toàn bộ đều khéo giảng

Tất cả tiên nhân thù thắng hành
Chư thiên nhân loại cùng tin ngưỡng
Như thế khó tu pháp khổ hành
Bồ-tát tùy chỗ thảy khéo làm

Hoặc làm ngoại đạo người xuất gia
Hoặc tại núi rừng siêng khổ hành
Hoặc để lõa hình không quần áo
Mà ở chúng kia làm sư trưởng

Hoặc hiện tà mạng mọi thực hành
Tu sai Chánh Pháp cho là giỏi
Hoặc hiện uy nghi của Phạm Chí
Mà ở chúng kia làm thượng thủ

Hoặc chịu năm nhiệt, hướng mặt trời
Hoặc giữ giới bò chó hay nai
Hoặc mặc áo rách thờ phụng lửa
Vì hóa độ họ làm đạo sư

Hoặc hiện viếng thăm những miếu đền
Hoặc thị hiện vào nước sông Hằng
Ăn trái với rễ việc như thế
Ở kia mà luôn quán thắng Pháp

Hoặc ngồi chồm hổm đứng một chân
Hoặc nằm bụi gai hay đống tro
Hoặc nằm trên chông cầu xuất ly
Mà ở chúng kia làm đại sư

Những loại như thế các ngoại đạo
Quán hiểu biết họ mà đồng sự
Hiện ra khổ hành không ai hơn
Khiến họ thấy rồi thảy điều phục

Chúng sanh si mê theo tà giáo
Nương quan điểm ác thọ lắm khổ
Vì họ phương tiện thuyết diệu Pháp
Tất khiến có thể hiểu chân lý

Vùng xa chú ngữ dạy Bốn Đế
Hoặc thiện mật ngữ dạy Bốn Đế
Hoặc nhân trực ngữ dạy Bốn Đế
Hoặc thiên mật ngữ dạy Bốn Đế

Phân biệt văn tự dạy Bốn Đế
Nghĩa lý quyết định dạy Bốn Đế
Khéo phá tha luận dạy Bốn Đế
Ngoại chẳng thể động dạy Bốn Đế

Tám bộ ngôn ngữ dạy Bốn Đế
Đủ mọi ngôn ngữ dạy Bốn Đế
Tùy theo mỗi loài hiểu tiếng nói
Mà dạy Bốn Đế khiến giải thoát

Hết thảy chư Phật tất cả Pháp
Đều tuyên như thế vô cùng tận
Cảnh giới ngôn ngữ chẳng nghĩ bàn
Đây là Thuyết Pháp Đẳng Trì lực"

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm ♦ Hết quyển 14


Dịch sang cổ văn: Pháp sư Hỷ Học (652-710)
Dịch sang tiếng Việt: Tại gia Bồ-tát giới Thanh tín nam Nguyên Thuận
Dịch nghĩa: 3/6/2024 ◊ Cập nhật: 3/6/2024
Đang dùng phương ngữ: BắcNam