Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm ♦ Quyển 7

Phẩm 3: Các Đẳng Trì của Phổ Hiền Bồ-tát


Lúc bấy giờ Phổ Hiền Đại Bồ-tát ngồi trên tòa sư tử với tạng hoa sen ở trước Như Lai, rồi nương thần lực của Phật mà vào Đẳng Trì. Đẳng Trì này tên là Quang Minh Biến Chiếu Như Lai Tạng Thân của Tất Cả Chư Phật. Với Đẳng Trì này, ngài vào khắp tánh bình đẳng của tất cả chư Phật và có thể thị hiện những hình ảnh phản chiếu của chư Phật khắp tận cùng Pháp Giới. Đẳng Trì này quảng đại vô ngại như hư không; hết thảy vòng xoáy của biển khắp Pháp Giới, không một cái nào mà chẳng theo vào trong nó.

Nó sanh ra tất cả Pháp Đẳng Trì và có thể dung nạp khắp mười phương của Pháp Giới. Biển trí quang minh của chư Phật trong ba đời đều sanh ra từ đây. Nó tất có thể thị hiện biển của mọi thứ được an lập khắp mười phương. Nó bao gồm lực cùng giải thoát của hết thảy chư Phật và sự hiểu biết của chư Bồ-tát. Nó có thể làm cho vi trần trong tất cả quốc độ có thể dung thọ khắp vô biên Pháp Giới. Nó mang đến sự thành tựu về biển công đức của hết thảy chư Phật và hiển thị các biển đại nguyện của Như Lai. Nó lưu thông cùng hộ trì tất cả Pháp luân của hết thảy chư Phật để làm cho không bị đoạn tuyệt.

Như trong thế giới này, Phổ Hiền Bồ-tát vào Đẳng Trì đó ở trước Thế Tôn. Như thế cho đến tận cùng của Pháp Giới và cõi giới hư không khắp mười phương ở ba đời, vi tế vô ngại, quảng đại quang minh, những gì nhìn thấy bằng mắt Phật, sức Phật có thể đến, các việc hiện ra trong thân Phật, trong tất cả quốc độ cùng với mọi vi trần ở quốc độ này, trong mỗi vi trần có cõi Phật nhiều như số vi trần của một biển thế giới--ở trước mỗi Đức Phật có Phổ Hiền Bồ-tát nhiều như số vi trần của một biển thế giới và tất cả cũng đều vào Quang Minh Biến Chiếu Như Lai Tạng Thân của Tất Cả Chư Phật Đẳng Trì này.

Lúc bấy giờ ở trước mỗi vị Phổ Hiền Bồ-tát đều có hết thảy chư Phật xuất hiện.

Chư Như Lai kia đồng thanh ngợi khen rằng:

"Lành thay, lành thay, thiện nam tử! Ông đã có thể vào Quang Minh Biến Chiếu Như Lai Tạng Thân của Tất Cả Chư Phật Đẳng Trì này.

Phật tử! Đây là do bởi hết thảy chư Phật trong mười phương cùng gia trì cho ông. Đây cũng là do bởi sức bổn nguyện của Quang Minh Biến Chiếu Như Lai. Và đây cũng là do bởi sức hành nguyện của tất cả chư Phật mà ông đã tu tập. Như là:

- do bởi có thể lăn chuyển bánh xe Pháp của hết thảy chư Phật;

- do bởi mở ra rõ ràng biển trí tuệ của tất cả Như Lai;

- do bởi chiếu khắp biển của mọi thứ được an lập trong mười phương mà chẳng thừa sót;

- do bởi làm cho hết thảy chúng sanh trừ sạch tạp nhiễm để được thanh tịnh;

- do bởi rộng nhiếp thọ hết thảy các đại quốc độ mà không có chỗ chấp trước;

- do bởi vào sâu tất cả cảnh giới của chư Phật mà chẳng hề chướng ngại;

- do bởi rộng thị hiện công đức của hết thảy chư Phật;

- do bởi có thể vào thật tướng của tất cả các pháp và tăng trưởng trí tuệ;

- do bởi quán sát hết thảy các Pháp môn;

- do bởi biết rõ căn tánh của tất cả chúng sanh;

- do bởi có thể thọ trì biển giáo Pháp của chư Phật Như Lai.


Lúc bấy giờ tất cả chư Phật trong mười phương liền ban cho Phổ Hiền Đại Bồ-tát:
- sự hiểu biết để có thể vào sức của Nhất Thiết Trí tánh;

- sự hiểu biết để vào vô biên Pháp Giới;

- sự hiểu biết để thành tựu cảnh giới của hết thảy chư Phật;

- sự hiểu biết để rõ việc thành hoại của tất cả biển thế giới;

- sự hiểu biết để rõ cõi giới rộng lớn của hết thảy chúng sanh;

- sự hiểu biết để trụ giải thoát sâu xa và các Đẳng Trì không sai khác của chư Phật;

- sự hiểu biết để vào biển các căn của tất cả Bồ-tát;

- sự hiểu biết để rõ biển ngôn ngữ của hết thảy chúng sanh và biện tài chuyển Pháp luân;

- sự hiểu biết để vào khắp mọi thân ở tất cả biển thế giới trong Pháp Giới;

- và sự hiểu biết để được âm thanh của hết thảy chư Phật.


Như trong thế giới này, Phổ Hiền Bồ-tát ở trước Như Lai được chư Phật ban cho các sự hiểu biết như thế, thì hết thảy Phổ Hiền Bồ-tát trong tất cả biển thế giới cùng với mỗi vi trần ở biển thế giới kia cũng đều như vậy.

Vì sao thế? Bởi hễ ai chứng Đẳng Trì kia thì việc đó là như vậy.

Lúc bấy giờ chư Phật trong mười phương đều duỗi ra cánh tay phải và xoa lên đỉnh đầu của Phổ Hiền Bồ-tát. Rồi từ mỗi cánh tay với tướng hảo trang nghiêm đó, có một mạng lưới ánh sáng vi diệu phóng ra luồng hương thơm của ánh lửa bốc cháy. Chúng lại vang ra đủ mọi âm thanh vi diệu cùng với những sự thần thông tự tại của chư Phật. Trong ấy đều hiện ra tất cả Bồ-tát ở quá khứ, hiện tại, cùng vị lai tu tập biển nguyện của Phổ Hiền, thanh tịnh Pháp luân của hết thảy Như Lai, và mọi hình ảnh phản chiếu của chư Phật khắp ba đời.

Như trong thế giới này, Phổ Hiền Bồ-tát được mười phương chư Phật đồng xoa đỉnh đầu, thì hết thảy Phổ Hiền Bồ-tát trong tất cả biển thế giới cùng với mỗi vi trần ở biển thế giới kia cũng đều được mười phương chư Phật đồng xoa đỉnh đầu như vậy.

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát liền từ Đẳng Trì này mà dậy. Giữa lúc từ Đẳng Trì này mà dậy, thì ngài cũng liền từ những cánh cổng của biển Đẳng Trì nhiều như số vi trần trong tất cả biển thế giới mà dậy. Như là:

- từ Cánh Cổng Đẳng Trì Rõ Sự Hiểu Biết Thiện Xảo Không Sai Khác Trong Từng Niệm ở Ba Đời mà dậy;

- từ Cánh Cổng Đẳng Trì Biết Được Tất Cả Mọi Vi Trần Trong Pháp Giới ở Ba Đời mà dậy;

- từ Cánh Cổng Đẳng Trì Hiện Ra Hết Thảy Cõi Phật ở Ba Đời mà dậy;

- từ Cánh Cổng Đẳng Trì Hiện Ra Nhà Cửa của Tất Cả Chúng Sanh mà dậy;

- từ Cánh Cổng Đẳng Trì Biết Được Biển Tâm của Hết Thảy Chúng Sanh mà dậy;

- từ Cánh Cổng Đẳng Trì Biết Được Tên Gọi Khác Nhau của Tất Cả Chúng Sanh mà dậy;

- từ Cánh Cổng Đẳng Trì Biết Được Mọi Nơi Sai Khác Khắp Mười Phương Trong Pháp Giới mà dậy;

- từ Cánh Cổng Đẳng Trì Biết Được Trong Mỗi Vi Trần Có Mây Rộng Lớn Vô Biên của Thân Phật mà dậy;

- từ Cánh Cổng Đẳng Trì Diễn Nói Nguyên Lý và Nghĩa Thú của Hết Thảy Pháp mà dậy.


Khi Phổ Hiền Bồ-tát từ những cánh cổng Đẳng Trì như thế mà dậy, thì mỗi vị Bồ-tát đó đều đắc:

- mây biển Đẳng Trì nhiều như số vi trần ở trong biển thế giới;

- mây biển Tổng Trì nhiều như số vi trần ở trong biển thế giới;

- mây biển các pháp và phương tiện nhiều như số vi trần ở trong biển thế giới;

- mây biển biện tài nhiều như số vi trần ở trong biển thế giới;

- mây biển tu hành nhiều như số vi trần ở trong biển thế giới;

- mây biển ánh sáng hiểu biết chiếu khắp tạng công đức của tất cả Như Lai ở Pháp Giới--nhiều như số vi trần ở trong biển thế giới;

- mây biển các Lực, trí tuệ, và phương tiện không sai khác của hết thảy Như Lai--nhiều như số vi trần ở trong biển thế giới;

- mây biển của tất cả Như Lai hiện ra các quốc độ trong mỗi lỗ chân lông--nhiều như số vi trần ở trong biển thế giới;

- mây biển của mỗi vị Bồ-tát thị hiện từ Cung trời Hỷ Túc viên tịch, hạ sanh thành Phật, lăn chuyển bánh xe Chánh Pháp, vào Cứu Cánh Tịch Diệt, và những việc như thế--nhiều như số vi trần của một biển thế giới.


Như trong thế giới này, chư Bồ-tát chúng được sự lợi ích như thế khi Phổ Hiền Bồ-tát từ các Đẳng Trì đó mà dậy, thì tất cả biển thế giới cùng với mỗi vi trần ở biển thế giới kia cũng đều như vậy.

Lúc bấy giờ, do sức uy thần của chư Phật cùng với sức Đẳng Trì của Phổ Hiền Bồ-tát nên tất cả biển thế giới trong mười phương thảy đều dao động nhẹ. Trong mỗi thế giới đó đều được trang nghiêm bằng nhiều loại báu và vang ra âm thanh vi diệu để diễn nói các pháp.

Lại nữa, ở trong biển chúng hội tại Đạo Tràng của hết thảy Như Lai có mưa khắp mười loại mây đại bảo châu vương. Những gì là mười? Đó là:

- mây bảo châu vương tạo thành biểu ngữ của những ngôi sao vàng vi diệu;

- mây bảo châu vương phóng ra ánh sáng chói rực;

- mây bảo châu vương với bánh xe báu rủ xuống;

- mây bảo châu vương có tạng của nhiều loại báu hiện ra hình ảnh của Bồ-tát;

- mây bảo châu vương tán dương danh hiệu của Phật;

- mây bảo châu vương với quang minh cháy rực soi khắp Đạo Tràng trong tất cả cõi Phật;

- mây bảo châu vương chiếu sáng đủ mọi biến hóa khắp mười phương;

- mây bảo châu vương xưng tán công đức của hết thảy Bồ-tát;

- mây bảo châu vương cháy rực như ánh sáng mặt trời;

- mây bảo châu vương vang ra âm nhạc thích ý nghe khắp mười phương.


Sau khi đã mưa khắp mười loại mây đại bảo châu vương như thế, trong những lỗ chân lông của tất cả Như Lai đều phóng quang minh và ở trong ánh sáng có kệ nói rằng:

"Phổ Hiền trụ khắp các quốc độ
Ngồi tòa sen báu đại chúng trông
Hiện ra hết thảy mọi thần thông
Vô lượng Đẳng Trì đều khéo vào

Phổ Hiền luôn dùng đủ mọi thân
Chảy khắp Pháp Giới thảy đầy kín
Đẳng Trì thần thông sức phương tiện
Viên âm rộng nói đều vô ngại

Trong tất cả cõi chư Phật trụ
Dùng mọi Đẳng Trì hiện thần thông
Mỗi một thần thông bao trùm khắp
Mười phương quốc độ chẳng thừa sót

Như hết thảy cõi Như Lai trụ
Trong sát trần kia cũng như vậy
Chỗ hiện Đẳng Trì việc thần thông
Quang Minh Biến Chiếu gốc nguyện lực

Thân tướng Phổ Hiền như hư không
Nương trụ Chân Như chẳng quốc độ
Tùy các chúng sanh lòng yêu thích
Thị hiện khắp thân bằng hết thảy

Phổ Hiền an trụ các đại nguyện
Được sức thần thông vô lượng này
Trong tất cả cõi thân Phật trụ
Thảy hiện thân hình mà đến đó

Hết thảy vô biên biển chúng hội
Phân thân trụ kia cũng vô lượng
Quốc độ hiện ra đều nghiêm tịnh
Dẫu trong một niệm thấy nhiều kiếp

Phổ Hiền an trụ tất cả cõi
Thần thông hiện ra không gì sánh
Chấn động mười phương bao trùm khắp
Khiến ai quán sát cũng thấy được

Công đức trí lực tất cả Phật
Đủ mọi Pháp lớn đều viên mãn
Với các Đẳng Trì cổng phương tiện
Hiển lộ thuở xưa ngài tu Đạo

Tự tại như thế chẳng nghĩ bàn
Mười phương quốc độ đều thị hiện
Vì hiển vào khắp các Đẳng Trì
Trong mây sáng Phật tán công đức"

Lúc bấy giờ tất cả Bồ-tát chúng đều hướng về Phổ Hiền Bồ-tát mà chắp tay chiêm ngưỡng, rồi nương thần lực của Phật và đồng thanh tán thán rằng:

"Từ các Phật Pháp mà sanh ra
Cũng do nguyện lực của Như Lai
Chân Như bình đẳng tạng hư không
Ngài đã nghiêm tịnh Pháp thân này

Ở trong chúng hội mọi cõi Phật
Phổ Hiền trụ khắp những nơi đó
Biển trí công đức bậc quang minh
Bình đẳng chiếu soi khắp mười phương

Phổ Hiền quảng đại biển công đức
Đến khắp mười phương thân cận Phật
Trong mọi vi trần tất cả cõi
Có thể đến đó mà hiện rõ

Phật tử! Chúng tôi thường thấy ngài
Ở chỗ Như Lai đều thân cận
Trụ trong Đẳng Trì chân cảnh giới
Hết thảy quốc độ vi trần kiếp

Phật tử khéo dùng thân biến khắp
Đi đến mười phương các quốc độ
Biển lớn chúng sanh đều cứu độ
Pháp Giới vi trần thảy vào hết

Vào mọi vi trần trong Pháp Giới
Thân ngài vô tận chẳng sai khác
Tựa như hư không bao trùm khắp
Diễn nói Như Lai Pháp quảng đại

Ngài tỏa sáng khắp mọi công đức
Rộng lớn như mây sức thù thắng
Trong biển chúng sanh đều đi đến
Giảng Pháp vô đẳng Phật tu hành

Vì độ chúng sanh suốt biển kiếp
Phổ Hiền thắng hành đều tu tập
Tuyên hết thảy pháp như mây lớn
Tiếng ngài vang khắp ai cũng nghe

Quốc độ làm sao được thành lập?
Chư Phật thế nào mà xuất hiện?
Cùng với tất cả biển chúng sanh
Xin theo nghĩa đó giảng chân thật

Trong đây vô lượng biển đại chúng
Đều ở trước ngài cung kính mong
Vì chuyển thanh tịnh diệu Pháp luân
Hết thảy chư Phật đều tùy hỷ"

Phẩm 4: Sự Hình Thành của Các Thế Giới


Lúc bấy giờ Phổ Hiền Đại Bồ-tát nương thần lực của Phật, rồi quán sát khắp biển của tất cả thế giới, biển của tất cả chúng sanh, biển của tất cả chư Phật, biển của toàn bộ Pháp Giới, biển nghiệp của tất cả chúng sanh, biển căn tánh của tất cả chúng sanh, biển Pháp luân của tất cả chư Phật, biển của tất cả ba đời, biển nguyện lực của tất cả Như Lai, và biển thần biến của tất cả Như Lai.

Khi đã quán sát như thế xong, ngài nói với hết thảy chư Bồ-tát ở biển chúng hội tại Đạo Tràng rằng:

"Phật tử! Chư Phật Thế Tôn:

- có sự hiểu biết thanh tịnh để rõ việc thành hoại về biển của tất cả thế giới là chẳng thể nghĩ bàn;


- có sự hiểu biết để rõ biển nghiệp của hết thảy chúng sanh là chẳng thể nghĩ bàn;


- có sự hiểu biết để rõ biển của mọi thứ được an lập khắp Pháp Giới là chẳng thể nghĩ bàn;


- có sự hiểu biết để thuyết giảng tất cả vô biên biển Phật là chẳng thể nghĩ bàn;


- có sự hiểu biết để vào biển của khát vọng, tin hiểu, và các căn là chẳng thể nghĩ bàn;


- có sự hiểu biết để rõ khắp hết thảy ba đời chỉ trong một niệm là chẳng thể nghĩ bàn;


- có sự hiểu biết để chỉ rõ vô lượng biển nguyện của tất cả Như Lai là chẳng thể nghĩ bàn;


- có sự hiểu biết để thị hiện biển thần biến của hết thảy chư Phật là chẳng thể nghĩ bàn;


- có sự hiểu biết để lăn chuyển bánh xe Pháp là chẳng thể nghĩ bàn;


- kiến lập biển diễn nói Pháp là chẳng thể nghĩ bàn;


- thân Phật thanh tịnh là chẳng thể nghĩ bàn;


- biển vô biên của sắc tướng chiếu sáng khắp là chẳng thể nghĩ bàn;


- các tướng và vẻ đẹp đều thanh tịnh là chẳng thể nghĩ bàn;


- biển vô biên của sắc tướng và vầng hào quang đều thanh tịnh trọn vẹn là chẳng thể nghĩ bàn;


- biển ánh sáng của đủ mọi sắc tướng là chẳng thể nghĩ bàn;


- biển ánh lửa báu thù thắng là chẳng thể nghĩ bàn;


- biển thành tựu tiếng nói là chẳng thể nghĩ bàn;


- biển thị hiện của ba loại tự tại [ở thân ngữ ý] để điều phục và thành thục tất cả chúng sanh là chẳng thể nghĩ bàn;


- biển dũng mãnh điều phục các chúng sanh mà không hề uổng phí là chẳng thể nghĩ bàn;


- an trụ lãnh vực của Phật là chẳng thể nghĩ bàn;


- vào cảnh giới của Như Lai là chẳng thể nghĩ bàn;


- uy lực hộ trì là chẳng thể nghĩ bàn;


- quán sát nơi tu hành từ sự hiểu biết của hết thảy chư Phật là chẳng thể nghĩ bàn;


- các lực viên mãn và không gì có thể tồi phục là chẳng thể nghĩ bàn;


- công đức của vô úy mà không ai có thể vượt hơn là chẳng thể nghĩ bàn;


- trụ Đẳng Trì không sai khác là chẳng thể nghĩ bàn;


- thần thông biến hóa là chẳng thể nghĩ bàn;


- sự hiểu biết thanh tịnh tự tại là chẳng thể nghĩ bàn;


- tất cả Pháp của Phật mà không gì có thể hủy hoại là chẳng thể nghĩ bàn.


Nương vào thần lực của Phật cùng sức uy thần của hết thảy Như Lai, tôi sẽ tuyên nói đầy đủ tất cả Pháp như thế:

- là vì khiến chúng sanh vào biển trí tuệ của Phật;


- là vì khiến tất cả Bồ-tát được an trụ trong biển công đức của Phật;


- là vì khiến tất cả biển thế giới được trang nghiêm bởi sự tự tại của hết thảy chư Phật;


- là vì khiến chủng tánh của Như Lai vĩnh viễn không bị đứt đoạn ở trong bất cứ biển kiếp nào;


- là vì khiến tánh chân thật của các pháp hiển thị ở trong tất cả biển thế giới;


- là vì khiến tùy thuận biển vô lượng hiểu biết khác nhau của hết thảy chúng sanh mà diễn nói;


- là vì khiến tùy thuận biển các căn của tất cả chúng sanh mà phương tiện để sanh các Pháp của chư Phật;


- là vì khiến tùy thuận biển khát vọng của hết thảy chúng sanh để tồi phá tất cả núi chướng ngại cho họ;


- là vì khiến tùy thuận biển tâm hành của tất cả chúng sanh để làm cho thanh tịnh tu tập của Đạo giải thoát;


- là vì khiến hết thảy Bồ-tát an trụ trong biển nguyện của Phổ Hiền.


Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát lại muốn làm cho vô lượng biển chúng hội ở Đạo Tràng sanh hoan hỷ,
- làm cho họ tăng trưởng yêu thích ở trong tất cả pháp,

- làm cho họ khởi sanh biển rộng lớn của tín giải chân thật,

- làm cho họ thanh tịnh cánh cổng phổ biến của Pháp Giới tạng thân,

- làm cho họ an lập biển nguyện của Phổ Hiền,

- làm cho họ thanh tịnh con mắt của sự hiểu biết để bình đẳng vào khắp ba đời,

- làm cho họ tăng trưởng biển đại trí tuệ để chiếu khắp tạng của hết thảy thế gian,

- làm cho họ sanh ra sức Tổng Trì để nhiếp trì tất cả Pháp luân,

- làm cho họ đều khai thị trọn vẹn cảnh giới của Phật ở trong hết thảy Đạo Tràng,

- làm cho họ mở bày tất cả Pháp môn của Như Lai,

- làm cho họ tăng trưởng sự hiểu biết của Pháp Giới về tánh Nhất Thiết Trí rộng lớn sâu xa,

nên liền nói kệ rằng:

"Trí tuệ sâu xa biển công đức
Hiện khắp mười phương vô lượng cõi
Tùy điều nên thấy của chúng sanh
Ánh sáng chiếu khắp chuyển Pháp luân

Mười phương biển cõi chẳng nghĩ bàn
Phật vô lượng kiếp đều nghiêm tịnh
Vì độ chúng sanh khiến thành thục
Xuất hiện tất cả các quốc độ

Cảnh giới Phật sâu chẳng nghĩ bàn
Dạy khắp chúng sanh khiến vào được
Tâm họ thích nhỏ chấp các cõi
Không thể thông đạt điều Phật ngộ

Nếu có tịnh tín tâm kiên cố
Luôn được gần gũi Thiện Tri Thức
Hết thảy chư Phật ban cho lực
Mới có thể vào trí Như Lai

Lìa nịnh dối trá tâm thanh tịnh
Luôn thích từ bi tánh hoan hỷ
Những ai tin sâu chí rộng lớn
Họ nghe Pháp này sanh vui mừng

An trụ Phổ Hiền các thệ nguyện
Tu hành Bồ-tát thanh tịnh Đạo
Quán sát Pháp Giới như hư không
Mới có thể biết Phật hành xứ

Những Bồ-tát này được lợi lành
Thấy Phật tất cả sức thần thông
Ai tu đạo khác chẳng thể biết
Người tu Phổ Hiền mới đắc ngộ

Rộng lớn vô biên cõi chúng sanh
Như Lai hết thảy đều hộ niệm
Chuyển Chánh Pháp luân đến mọi nơi
Quang Minh Biến Chiếu sức cảnh giới

Tất cả quốc độ vào thân tôi
Chỗ trụ chư Phật cũng như vậy
Hãy quán thân tôi các chân lông
Tôi nay hiển thị Phật cảnh giới

Phổ Hiền hành nguyện là vô biên
Tôi đã tu hành được đầy đủ
Cảnh giới phổ nhãn thân rộng lớn
Là Phật sở hành hãy lắng nghe"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Đại Bồ-tát nói với các đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Biển thế giới có mười sự việc mà chư Phật thuở quá khứ, hiện tại, cùng vị lai đã nói, đang nói, và sẽ nói. Những gì là mười? Đó là:

[1] nhân duyên để sanh khởi và hoàn thành của biển thế giới
[2] chỗ nương trụ của biển thế giới
[3] hình dáng của biển thế giới
[4] thể tánh của biển thế giới
[5] trang nghiêm của biển thế giới
[6] thanh tịnh của biển thế giới
[7] chư Phật xuất hiện trong biển thế giới
[8] các kiếp mà biển thế giới trụ
[9] kiếp chuyển biến sai khác trong biển thế giới
[10] những sự không sai khác trong biển thế giới

Chư Phật tử! Nói sơ lược thì biển thế giới có mười sự việc như thế. Nếu ai rộng giảng giải thì số lượng đó sẽ bằng như vi trần của một biển thế giới. Chư Phật thuở quá khứ, hiện tại, cùng vị lai đã nói, đang nói, và sẽ nói về chúng.

Chư Phật tử! Nói sơ lược thì do mười loại nhân duyên mà tất cả biển thế giới đã hình thành, đang hình thành, và sẽ hình thành. Những gì là mười? Đó là:

[1] do thần lực của Như Lai
[2] do pháp nên như thế
[3] do nghiệp hành của hết thảy chúng sanh
[4] do chỗ đạt được bởi tất cả Bồ-tát trong sự thành tựu Nhất Thiết Trí
[5] do căn lành đồng tích tập của hết thảy chúng sanh và chư Bồ-tát
[6] do nguyện lực thanh tịnh trang nghiêm quốc độ của tất cả Bồ-tát
[7] do thành tựu hành nguyện không thoái chuyển của hết thảy Bồ-tát
[8] do thanh tịnh thắng giải tự tại của tất cả Bồ-tát
[9] do căn lành lưu xuất của hết thảy Như Lai cùng với thế lực tự tại khi tất cả chư Phật thành Đạo
[10] do nguyện lực tự tại của Phổ Hiền Bồ-tát

Chư Phật tử! Đây là nói sơ lược về mười loại nhân duyên. Nếu ai rộng giảng giải thì số lượng đó sẽ bằng như vi trần của một biển thế giới."

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Vô biên biển cõi như đã nói
Quang Minh Biến Chiếu thảy nghiêm tịnh
Cảnh giới Thế Tôn chẳng nghĩ bàn
Trí tuệ thần thông sức như thế

Bồ-tát tu hành các biển nguyện
Tùy khắp chúng sanh lòng yêu thích
Chúng sanh tâm hành rộng vô biên
Bồ-tát quốc độ trùm mười phương

Bồ-tát hướng về Nhất Thiết Trí
Siêng tu đủ mọi sức tự tại
Vô lượng biển nguyện rộng sanh ra
Quốc độ quảng đại đều thành tựu

Tu các biển hành nhiều vô biên
Vào cảnh giới Phật cũng vô lượng
Vì tịnh mười phương các quốc độ
Mỗi cõi trải qua vô lượng kiếp

Chúng sanh nhiễu loạn bởi phiền não
Phân biệt, khát vọng, chẳng một tướng
Theo tâm tạo nghiệp không nghĩ bàn
Do đây thành lập mọi biển cõi

Phật tử biển cõi tạng trang nghiêm
Ly cấu quang minh báu tạo thành
Đây do quảng đại tâm tín giải
Nơi trụ mười phương đều như thế

Bồ-tát khéo tu Phổ Hiền hành
Du hành Pháp Giới vi trần đạo
Trong đó thảy hiện vô lượng cõi
Thanh tịnh bao la như hư không

Rộng như hư không hiện thần thông
Đều đến chư Phật ở Đạo Tràng
Trên tòa hoa sen hiện các tướng
Mỗi thân bao gồm tất cả cõi

Hiện khắp ba đời chỉ một niệm
Mọi biển quốc độ đều thành lập
Phật dùng phương tiện thảy vào hết
Quang Minh Biến Chiếu chỗ nghiêm tịnh"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Bồ-tát lại nói với đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Mỗi một biển thế giới có chỗ nương trụ nhiều như số như vi trần của một biển thế giới. Như là:

- hoặc nương trụ vào tất cả trang nghiêm;

- hoặc nương trụ vào hư không;

- hoặc nương trụ vào ánh sáng của hết thảy báu;

- hoặc nương trụ vào quang minh của của tất cả chư Phật;

- hoặc nương trụ vào ánh sáng màu sắc của hết thảy báu;

- hoặc nương trụ vào âm thanh của tất cả chư Phật;

- hoặc nương trụ vào kim cang thủ trong hình dáng của đại lực phi thiên sanh từ nghiệp như huyễn;

- hoặc nương trụ vào thân của hết thảy chủ lãnh thế gian;

- hoặc nương trụ vào thân của tất cả Bồ-tát;

- hoặc nương trụ vào bất kỳ biển trang nghiêm sai khác nào sanh ra từ thệ nguyện của Phổ Hiền Bồ-tát.


Chư Phật tử! Biển thế giới có chỗ nương trụ nhiều như số vi trần của một biển thế giới như thế."

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Đầy kín mười phương cõi hư không
Trong đó hết thảy các quốc độ
Do bởi thần lực của Như Lai
Mọi nơi hiện tiền đều nhìn thấy

Hoặc có đủ mọi các quốc độ
Toàn bằng ly cấu báu tạo thành
Thanh tịnh bảo châu tối thù diệu
Cháy rực hiện khắp biển quang minh

Hoặc có quốc độ tịnh quang minh
Dựa cõi hư không mà nương trụ
Hoặc ở tại trong biển bảo châu
Lại có an trụ tạng quang minh

Như Lai ở biển chúng hội này
Diễn nói Pháp luân luôn xảo diệu
Cảnh giới chư Phật rộng vô biên
Chúng sanh chứng kiến lòng hoan hỷ

Hoặc dùng bảo châu làm trang nghiêm
Dáng như đèn hoa rộng tỏa sáng
Mây hương lửa sáng màu cháy rực
Hoặc phủ diệu bảo lưới quang minh

Hoặc có quốc độ vô biên tế
An trụ hoa sen biển lớn sâu
Thanh tịnh mênh mông hiếm thế gian
Chư Phật diệu thiện làm trang nghiêm

Hoặc có biển cõi xoáy vòng tròn
Do Phật uy thần được an trụ
Chư Bồ-tát chúng khắp trong ấy
Luôn thấy vô tận báu quảng đại

Hoặc có trụ tại kim cang thủ
Hoặc lại nương vào thân thiên chủ
Quang Minh Biến Chiếu vô thượng tôn
Luôn ở nơi đó chuyển Pháp luân

Hoặc nương cây báu trụ bằng phẳng
Trong mây hương lửa cũng như vậy
Hoặc có nương trong các đại thủy
Hoặc trụ kiên cố biển kim cang

Hoặc nương biểu ngữ bằng kim cang
Hoặc có trụ ở trong biển hoa
Thần thông quảng đại bao trùm khắp
Quang Minh Biến Chiếu khéo hiện rõ

Hoặc dài hay ngắn vô lượng loại
Tướng vòng xoay chúng cũng chẳng một
Tạng diệu trang nghiêm hiếm thế gian
Thanh tịnh tu tập mới thấy được

Đủ loại như thế mỗi sai khác
Tất cả đều nương biển thệ nguyện
Hoặc có quốc độ luôn trụ không
Chư Phật như mây đầy kín khắp

Hoặc có treo ngược ở hư không
Hoặc khi thì có khi thì không
Hoặc có quốc độ cực thanh tịnh
Trụ trong mũ báu của Bồ-tát

Chư Phật mười phương thần thông lớn
Hết thảy đều thấy ở trong đây
Âm thanh chư Phật bao trùm khắp
Chúng do nghiệp lực biến hóa ra

Hoặc có quốc độ trùm Pháp Giới
Thanh tịnh lìa cấu từ tâm khởi
Như bóng như huyễn rộng vô biên
Như lưới thiên đế mỗi sai khác

Hoặc hiện đủ mọi tạng trang nghiêm
Nương trụ hư không mà kiến lập
Các cảnh giới nghiệp chẳng nghĩ bàn
Phật lực hiển thị đều khiến thấy

Trong từng vi trần mỗi quốc độ
Niệm niệm thị hiện các cõi Phật
Đều nhiều vô lượng bằng chúng sanh
Việc làm Phổ Hiền luôn như thế

Vì muốn thành thục các chúng sanh
Trong ấy tu hành suốt biển kiếp
Thần biến quảng đại thị hiện hết
Ở trong Pháp Giới đều trùm khắp

Pháp Giới quốc độ mỗi vi trần
Các biển cõi lớn trụ ở trong
Mây Phật bình đẳng phủ trùm khắp
Tại hết thảy nơi đều đầy kín

Công dụng tự tại ở một trần
Trong mọi vi trần cũng như vậy
Chư Phật Bồ-tát thần thông lớn
Quang Minh Biến Chiếu đều khéo hiện

Tất cả quảng đại các quốc độ
Như bóng như huyễn cũng như lửa
Mười phương không thấy từ đâu sanh
Cũng lại chẳng đến cũng chẳng đi

Sanh trụ hoại diệt hỗ tương nhau
Ở trong hư không chẳng tạm đình
Hết thảy đều do nguyện thanh tịnh
Nghiệp lực quảng đại chỗ nhiếp trì"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Bồ-tát lại nói với đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Biển thế giới có đủ mọi hình tướng khác nhau. Như là:

- hoặc hình tròn;

- hoặc hình vuông;

- hoặc chẳng tròn hay vuông với vô lượng sai khác;

- hoặc giống như hình tướng của nước xoáy;

- hoặc giống như hình tướng của núi cháy rực;

- hoặc giống như hình tướng của cây cối;

- hoặc giống như hình tướng của đóa hoa;

- hoặc giống như hình tướng của cung điện;

- hoặc giống như hình tướng của chúng sanh;

- hoặc giống như hình tướng của Phật.


Có đủ mọi hình tướng khác nhau nhiều như số vi trần của một biển thế giới như thế."

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Các biển quốc độ muôn sai khác
Đủ mọi trang nghiêm muôn chỗ trụ
Hình thù đẹp xinh khắp mười phương
Phật tử hãy nên cùng quán sát

Có cái hình tròn hay hình vuông
Hoặc hình tam giác hình tám cạnh
Hình bảo châu luân hay hoa sen
Hết thảy đều do nghiệp mà khác

Hoặc có trang nghiêm lửa thanh tịnh
Vàng ròng dát vào nhiều tuyệt đẹp
Cánh cửa mở sẵn không đóng kín
Đây do nghiệp rộng ý vô tạp

Biển cõi vô biên tạng sai khác
Như mây giăng bủa ngang bầu trời
Luân báu trên đất diệu trang nghiêm
Ánh sáng chư Phật soi rực rỡ

Tất cả quốc độ tâm sai khác
Đủ mọi quang minh mà chiếu hiện
Phật trong như thế biển quốc độ
Mỗi mỗi thị hiện sức thần thông

Hoặc có tạp nhiễm hay thanh tịnh
Thọ hưởng khổ vui mỗi sai khác
Đây do biển nghiệp chẳng nghĩ bàn
Các pháp lưu chuyển luôn như vậy

Trong một chân lông vô lượng cõi
Bằng số vi trần muôn chỗ trụ
Mỗi mỗi đều có Biến Chiếu Tôn
Ở giữa chúng hội tuyên diệu Pháp

Quốc độ lớn nhỏ trong một trần
Đủ mọi sai khác như trần số
Bằng phẳng cao thấp chẳng giống nhau
Phật đều đi đến chuyển Pháp luân

Quốc độ hiện trong mọi vi trần
Đều là bổn nguyện sức thần thông
Tùy tâm vui thích muôn đặc thù
Ngài đều khéo làm khắp hư không

Hết thảy quốc độ mọi vi trần
Trong mỗi vi trần Phật đều vào
Rộng vì chúng sanh hiện hiện thần biến
Quang Minh Biến Chiếu Pháp như thế"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Bồ-tát lại nói với đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Nên biết biển thế giới có đủ mọi thể tánh. Như là:

- hoặc dùng trang nghiêm của tất cả báu mà làm thể tánh;

- hoặc dùng đủ mọi trang nghiêm của một báu mà làm thể tánh;

- hoặc dùng ánh sáng của hết thảy báu mà làm thể tánh;

- hoặc dùng đủ mọi màu sắc ánh sáng mà làm thể tánh;

- hoặc dùng ánh sáng của tất cả trang nghiêm mà làm thể tánh;

- hoặc dùng kim cang không thể hủy hoại mà làm thể tánh;

- hoặc dùng gia trì của Phật lực mà làm thể tánh;

- hoặc dùng tướng của diệu bảo mà làm thể tánh;

- hoặc dùng biến hóa của Phật mà làm thể tánh;

- hoặc dùng bảo châu luân của mặt trời mà làm thể tánh;

- hoặc dùng cực vi tế báu mà làm thể tánh;

- hoặc dùng ánh lửa của hết thảy báu mà làm thể tánh;

- hoặc dùng đủ mọi hương thơm mà làm thể tánh;

- hoặc dùng mũ hoa của tất cả báu mà làm thể tánh;

- hoặc dùng hình ảnh phản chiếu của hết thảy báu mà làm thể tánh;

- hoặc dùng những việc thị hiện của tất cả trang nghiêm mà làm thể tánh;

- hoặc dùng cảnh giới được thị hiện khắp chỉ trong một niệm mà làm thể tánh;

- hoặc dùng báu có hình dáng của Bồ-tát mà làm thể tánh;

- hoặc dùng nhụy hoa báu mà làm thể tánh;

- hoặc dùng âm thanh của Phật mà làm thể tánh."


Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Hoặc lại có các biển quốc độ
Do báu vi diệu mà hợp thành
Vô cùng kiên cố chẳng thể hoại
An trụ ở trên bảo liên hoa

Hoặc tịnh quang minh hợp tạo thành
Sanh ra số lượng chẳng thể biết
Của mọi ánh sáng diệu trang nghiêm
Chúng nương hư không mà an trụ

Hoặc thể tánh là tịnh quang minh
Lại nương ánh sáng mà an trụ
Các mây ánh sáng làm trang nghiêm
Cùng với Bồ-tát du hành trú

Hoặc lại có các biển quốc độ
Do từ nguyện lực mà sanh ra
Tồn tại tựa như những ảnh tượng
Chẳng thể diễn giải qua ngôn từ

Hoặc dùng bảo châu mà hợp thành
Phóng khắp ánh sáng tạng mặt trời
Dùng trân châu luân trang nghiêm đất
Các vị Bồ-tát thảy đầy kín

Có cõi hợp thành bởi lửa báu
Các mây ánh lửa phủ ở trên
Sáng chói thù diệu nhiều loại báu
Đều do từ nghiệp mà tạo ra

Hoặc sanh ra từ tướng vi diệu
Đất được trang nghiêm với các tướng
Chúng như cái mũ người đội mang
Đây đều do Phật biến hóa ra

Hoặc từ biển tâm mà sanh khởi
Tồn tại tùy tâm chỗ hiểu biết
Chúng như huyễn hóa không nơi xứ
Tất cả đều sanh bởi phân biệt

Có quốc độ dùng Phật quang minh
Ánh sáng bảo châu làm thể tánh
Chư Phật xuất hiện ở trong đó
Mỗi vị thị hiện sức thần thông

Hoặc do Phổ Hiền Đại Bồ-tát
Biến hóa hiện ra các biển cõi
Dùng nguyện lực ngài mà trang nghiêm
Hết thảy đều rất tuyệt vi diệu"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Bồ-tát lại nói với đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Nên biết biển thế giới có đủ mọi trang nghiêm. Như là:

- hoặc trang nghiêm bằng các mây thượng diệu phóng ra từ tất cả vật trang nghiêm;

- hoặc trang nghiêm bằng sự thuyết giảng công đức của hết thảy Bồ-tát;

- hoặc trang nghiêm bằng sự thuyết giảng nghiệp báo của tất cả chúng sanh;

- hoặc trang nghiêm bằng sự thị hiện biển nguyện của hết thảy Bồ-tát;

- hoặc trang nghiêm bằng sự hiển thị những hình ảnh phản chiếu của tất cả chư Phật trong ba đời;

- hoặc trang nghiêm bằng sự thị hiện cảnh giới thần thông trong vô biên kiếp chỉ với một niệm;

- hoặc trang nghiêm bằng sự xuất hiện thân tướng của hết thảy chư Phật;

- hoặc trang nghiêm bằng sự xuất hiện đám mây của tất cả báu và hương thơm;

- hoặc trang nghiêm bằng sự thị hiện chiếu sáng rực rỡ của các kỳ trân diệu bảo trong hết thảy Đạo Tràng;

- hoặc trang nghiêm bằng sự thị hiện tất cả hành nguyện của Phổ Hiền.


Có đủ mọi trang nghiêm nhiều như số vi trần của một biển thế giới như thế."

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Biển cõi rộng lớn nhiều vô biên
Đều do tịnh nghiệp mà hình thành
Đủ mọi trang nghiêm muôn chỗ trụ
Chúng đều đầy kín khắp mười phương

Vô biên sắc tướng mây lửa báu
Trang nghiêm rộng lớn chẳng một loại
Mười phương biển cõi luôn xuất hiện
Rộng tuyên diệu âm mà thuyết Pháp

Bồ-tát vô biên biển công đức
Đủ mọi đại nguyện dùng trang nghiêm
Dẫu ở cõi này tuyên diệu âm
Rung khắp mười phương các lưới cõi

Chúng sanh biển nghiệp rộng vô lượng
Tùy quả báo họ mỗi khác nhau
Ở trong tất cả nơi trang nghiêm
Đều do chư Phật khéo diễn nói

Ba đời hết thảy chư Như Lai
Thần thông hiện khắp các biển cõi
Trong từng mỗi việc tất cả Phật
Nghiêm tịnh như thế nên quán sát

Quá khứ vị lai kiếp hiện tại
Mười phương hết thảy các quốc độ
Nơi kia tất cả đại trang nghiêm
Mỗi mỗi đều trong quốc độ thấy

Trong từng mỗi việc vô lượng Phật
Số bằng chúng sanh khắp thế gian
Vì khiến điều phục hiện thần thông
Dùng đó trang nghiêm biển quốc độ

Hết thảy trang nghiêm tuôn diệu vân
Đủ mọi mây hoa mây hương lửa
Các mây bảo châu luôn xuất hiện
Biển cõi dùng đó làm trang nghiêm

Mọi nơi thành Đạo khắp mười phương
Muôn thứ trang nghiêm thảy đầy đủ
Dòng sáng vọt xa tựa thải vân
Ở biển cõi này đều khiến thấy

Phổ Hiền hành nguyện, các Phật tử
Kiếp bằng chúng sanh siêng tu tập
Vô biên quốc độ thảy trang nghiêm
Ở trong mọi nơi đều hiện rõ"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Bồ-tát lại nói với đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Nên biết biển thế giới có biển phương tiện để đạt đến thanh tịnh nhiều như số vi trần của một biển thế giới. Như là, chư Bồ-tát đạt đến thanh tịnh:

- do thân cận hết thảy Thiện Tri Thức nên được căn lành giống nhau;

- do tăng trưởng mây công đức rộng lớn cho đến khi trùm khắp Pháp Giới;

- do thanh tịnh tu hành rộng lớn các giải thoát thù thắng;

- do quán sát cảnh giới của tất cả Bồ-tát, rồi được an trụ trong đó;

- do tu tập hết thảy Pháp Đến Bờ Kia đều đạt đến viên mãn;

- do quán sát tất cả lãnh vực của Bồ-tát, rồi vào sâu và an trụ trong đó;

- do sanh ra biển của hết thảy nguyện thanh tịnh;

- do tu tập tất cả thực hành dẫn đến xuất ly;

- do vào biển của hết thảy trang nghiêm;

- do thành tựu sức phương tiện đạt đến thanh tịnh.


Có phương tiện để đạt đến thanh tịnh nhiều như số vi trần của một biển thế giới như thế."

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Tất cả biển cõi các trang nghiêm
Vô số phương tiện nguyện lực sanh
Hết thảy biển cõi luôn sáng rực
Vô lượng thanh tịnh nghiệp lực khởi

Xa xưa gần gũi Thiện Tri Thức
Đồng tu nghiệp lành đều thanh tịnh
Từ bi rộng lớn khắp chúng sanh
Dùng đó trang nghiêm các biển cõi

Hết thảy Pháp môn với Đẳng Trì
Tĩnh lự giải thoát và phương tiện
Ở nơi chư Phật tất thanh tịnh
Dùng đó sanh ra các biển cõi

Phát sanh vô lượng quyết định giải
Khéo hiểu như Phật chẳng sai khác
Biển nhẫn phương tiện đã tu tập
Nên khéo nghiêm tịnh vô biên cõi

Vì lợi chúng sanh tu thắng hành
Phước đức rộng lớn luôn tăng trưởng
Như mây giăng bủa bằng hư không
Tất cả biển cõi đều thành tựu

Các Độ vô lượng bằng sát trần
Đều đã tu hành khiến trọn vẹn
Vô tận Thệ Nguyện Đến Bờ Kia
Thanh tịnh biển cõi từ đây sanh

Tịnh tu vô đẳng hết thảy pháp
Sanh khởi vô biên xuất yếu hành
Dùng mọi phương tiện dạy chúng sanh
Như thế trang nghiêm biển quốc độ

Tu tập trang nghiêm cùng phương tiện
Vào công đức Phật biển Pháp môn
Khiến khắp chúng sanh dứt gốc khổ
Cõi tịnh rộng lớn đều thành tựu

Biển lực rộng lớn không gì bằng
Khiến khắp chúng sanh gieo căn lành
Cúng dường tất cả chư Như Lai
Vô biên quốc độ thảy thanh tịnh"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Bồ-tát lại nói với đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Nên biết biển thế giới có chư Phật xuất hiện khác nhau nhiều như số vi trần của một biển thế giới. Như là:

- hoặc hiện ra thân nhỏ;

- hoặc hiện ra thân lớn;

- hoặc hiện ra thọ mạng ngắn;

- hoặc hiện ra thọ mạng dài;

- hoặc thanh tịnh trang nghiêm chỉ một cõi Phật;

- hoặc thanh tịnh trang nghiêm vô lượng cõi Phật;

- hoặc hiển thị Pháp luân chỉ một thừa;

- hoặc hiển thị Pháp luân với số thừa nhiều chẳng thể nghĩ bàn;

- hoặc hiện ra điều phục một ít chúng sanh;

- hoặc hiện ra điều phục vô biên chúng sanh.


Có chư Phật xuất hiện khác nhau nhiều như số vi trần của một biển thế giới như thế."

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Chư Phật dùng mọi cổng phương tiện
Xuất hiện tất cả biển các cõi
Đều theo chúng sanh lòng vui thích
Đây là Như Lai sức thiện xảo

Pháp thân chư Phật chẳng nghĩ bàn
Vô sắc vô hình vô ảnh tượng
Khéo vì chúng sanh hiện các tướng
Tùy họ vui thích đều khiến thấy

Hoặc vì chúng sanh hiện thọ ngắn
Hoặc hiện thọ mạng vô lượng kiếp
Pháp thân mười phương hiện trước khắp
Tùy nghi xuất hiện ở thế gian

Hoặc có nghiêm tịnh chẳng nghĩ bàn
Mười phương hết thảy các biển cõi
Hoặc chỉ nghiêm tịnh một quốc độ
Thị hiện chỉ một không cõi khác

Hoặc tùy chúng sanh lòng vui thích
Hiện chẳng nghĩ bàn đủ mọi thừa
Hoặc chỉ tuyên dương Pháp Nhất Thừa
Trong một phương tiện hiện vô lượng

Hoặc tự chính mình thành chánh giác
Khiến ít chúng sanh trụ ở Đạo
Hoặc lại có thể trong một niệm
Khai ngộ quần mê nhiều vô số

Hoặc nơi chân lông biến hóa mây
Thị hiện vô lượng vô biên Phật
Tất cả thế gian đều nhìn thấy
Đủ mọi phương tiện độ chúng sanh

Hoặc có tiếng nói bao trùm khắp
Tùy tâm họ thích mà thuyết Pháp
Trong nhiều đại kiếp chẳng nghĩ bàn
Điều phục vô lượng biển chúng sanh

Hoặc có vô lượng cõi trang nghiêm
Chúng hội thanh tịnh ngồi uy nghiêm
Trong đó chư Phật giăng như mây
Mười phương biển cõi dày kín khắp

Chư Phật phương tiện chẳng nghĩ bàn
Tùy lòng chúng sanh thảy hiện tiền
Trụ khắp đủ mọi cõi trang nghiêm
Tất cả quốc độ đều chu biến"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Bồ-tát lại nói với đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Nên biết biển thế giới có kiếp trụ nhiều như số vi trần của một biển thế giới. Như là:

- hoặc có vô số kiếp trụ;

- hoặc có vô lượng kiếp trụ;

- hoặc có vô biên kiếp trụ;

- hoặc có vô đẳng kiếp trụ;

- hoặc có bất khả sổ kiếp trụ;

- hoặc có bất khả xưng kiếp trụ;

- hoặc có bất khả tư kiếp trụ;

- hoặc có bất khả lượng kiếp trụ;

- hoặc có bất khả thuyết kiếp trụ.


Có kiếp trụ nhiều như số vi trần của một biển thế giới như thế."

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Trong biển thế giới đủ mọi kiếp
Phương tiện rộng lớn dùng trang nghiêm
Mười phương quốc độ đều quán thấy
Số lượng sai khác thảy hiểu rõ

Tôi thấy mười phương biển thế giới
Kiếp số vô lượng bằng chúng sanh
Hoặc dài hoặc ngắn hoặc vô biên
Với Phật âm thanh nay diễn nói

Tôi thấy mười phương các biển cõi
Hoặc trụ quốc độ vi trần kiếp
Hoặc có một kiếp hay vô số
Với đủ mọi nguyện mỗi khác nhau

Hoặc toàn thanh tịnh toàn nhiễm ô
Hoặc vừa thanh tịnh vừa nhiễm ô
Biển nguyện an lập đủ mọi vẻ
Trụ trong tâm tưởng của chúng sanh

Thuở xưa tu hành sát trần kiếp
Được thanh tịnh lớn biển thế giới
Cảnh giới chư Phật đầy trang nghiêm
Vĩnh trụ vô biên quảng đại kiếp

Có Kiếp Chủng Chủng Bảo Quang Minh
Hoặc tên Đẳng Âm Diễm Nhãn Tạng
Ly Trần Quang Minh cùng Kiếp Hiền
Kiếp thanh tịnh này nhiếp tất cả

Có kiếp thanh tịnh một Phật hiện
Hoặc trong một kiếp vô lượng hiện
Vô tận phương tiện sức nguyện lớn
Vào trong hết thảy đủ mọi kiếp

Hoặc vô lượng kiếp vào một kiếp
Hoặc lại một kiếp vào nhiều kiếp
Hết thảy biển kiếp đủ mọi vẻ
Mười phương quốc độ đều hiện rõ

Hoặc tất cả kiếp việc trang nghiêm
Ở trong một kiếp đều hiện thấy
Hoặc việc trang nghiêm trong một kiếp
Vào khắp hết thảy vô biên kiếp

Khởi từ một niệm đến thành kiếp
Thảy nương hữu tình tâm tưởng sanh
Tất cả biển cõi vô biên kiếp
Với một phương tiện đều thanh tịnh"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Bồ-tát lại nói với đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Nên biết biển thế giới có kiếp chuyển biến sai khác nhiều như số vi trần của một biển thế giới. Như là:

- bởi Pháp như thế nên biển thế giới trải qua vô lượng kiếp chuyển biến ảnh hưởng đến sự thành hoại;

- bởi có chúng sanh nhiễm ô đến trú ở đó nên biển thế giới trải qua kiếp chuyển biến trở thành nhiễm ô;

- bởi có chúng sanh tu phước rộng lớn đến trú ở đó nên biển thế giới trải qua kiếp chuyển biến trở thành nhiễm tịnh;

- bởi có tín giải Bồ-tát đến trụ ở đó nên biển thế giới trải qua kiếp chuyển biến trở thành nhiễm tịnh;

- bởi có vô lượng chúng sanh phát khởi Đạo tâm nên biển thế giới trải qua kiếp chuyển biến trở thành thuần nhất thanh tịnh;

- bởi có chư Bồ-tát riêng biệt du hành các thế giới nên biển thế giới trải qua kiếp chuyển biến trở thành vô biên trang nghiêm;

- bởi có chư Bồ-tát tề tựu như mây từ tất cả biển thế giới khắp mười phương nên biển thế giới trải qua kiếp chuyển biến trở thành vô lượng đại trang nghiêm;

- bởi có chư Phật Thế Tôn vào tịch diệt nên biển thế giới trải qua kiếp chuyển biến trở thành sự chấm dứt của trang nghiêm;

- bởi có chư Phật xuất hiện ở thế gian nên biển của hết thảy thế giới trải qua kiếp chuyển biến trở thành thanh tịnh trang nghiêm rộng lớn;

- bởi có thần thông biến hóa của Như Lai nên biển thế giới trải qua kiếp chuyển biến trở thành thanh tịnh khắp nơi.


Có kiếp chuyển biến sai khác nhiều như số vi trần của một biển thế giới như thế."

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Tất cả quốc độ trong mười phương
Đều theo nghiệp lực mà hình thành
Phật tử hãy nên quán sát rõ
Tướng kiếp chuyển biến là như thế

Hết thảy chúng sanh bị nhiễm ô
Nghiệp mê siết trói rất đáng sợ
Do tâm họ khiến biển quốc độ
Tất cả trở thành nhiễm ô theo

Nếu có hữu tình tâm thanh tịnh
Siêng năng tu hành mọi phước đức
Do tâm họ khiến biển quốc độ
Từ cõi tạp nhiễm đến thanh tịnh

Khi chư Bồ-tát với tín giải
Sanh ra ở trong các kiếp đó
Tùy theo tâm họ có những gì
Họ thấy tạp nhiễm hay thanh tịnh

Nếu có vô lượng các chúng sanh
Thảy đồng phát tâm chứng đắc Đạo
Do tâm họ khiến biển quốc độ
Suốt ở kiếp trụ luôn thanh tịnh

Nếu có vô lượng ức Bồ-tát
Đi đến quốc độ khắp mười phương
Trang nghiêm chẳng có đặc biệt gì
Nhưng trong kiếp đó thấy sai khác

Ở trong từng mỗi hạt vi trần
Cõi Phật nhiều như số vi trần
Bồ-tát tề tựu tựa như mây
Những quốc độ ấy đều thanh tịnh

Hễ khi Thế Tôn vào tịch diệt
Cõi kia trang nghiêm liền diệt mất
Chúng sanh chẳng còn bậc Pháp khí
Thế giới tất sẽ thành tạp nhiễm

Nếu có chư Phật hiện thế gian
Mọi thứ trở thành rất tốt đẹp
Tùy tâm thanh tịnh ở cõi ấy
Những sự trang nghiêm đều trọn vẹn

Do sức thần thông của chư Phật
Thị hiện những việc chẳng nghĩ bàn
Vào lúc bấy giờ các biển cõi
Tất cả hoàn toàn được thanh tịnh"

Lúc bấy giờ Phổ Hiền Bồ-tát lại nói với đại chúng rằng:

"Chư Phật tử! Nên biết biển thế giới có những sự không sai khác nhiều như số vi trần của một biển thế giới. Như là:

- trong mỗi biển thế giới có những sự không sai khác nhiều như số vi trần của một biển thế giới;

- trong mỗi biển thế giới không có sự sai khác về chư Phật thị hiện sức uy thần;

- trong mỗi biển thế giới không có sự sai khác ở tất cả Đạo Tràng khắp mười phương của Pháp Giới;

- trong mỗi biển thế giới không có sự sai khác ở chúng hội tại Đạo Tràng của hết thảy Như Lai;

- trong mỗi biển thế giới không có sự sai khác về quang minh của tất cả chư Phật trùm khắp Pháp Giới;

- trong mỗi biển thế giới không có sự sai khác về thần thông biến hóa và danh hiệu của hết thảy chư Phật;

- trong mỗi biển thế giới không có sự sai khác về âm thanh của tất cả chư Phật biến khắp biển thế giới cho đến vô biên kiếp trụ;

- trong mỗi biển thế giới không có sự sai khác về phương tiện sử dụng khi chuyển Pháp luân;

- trong mỗi biển thế giới không có sự sai khác về hết thảy biển thế giới vào khắp một vi trần;

- trong mỗi biển thế giới không có sự sai khác về cảnh giới quảng đại của tất cả chư Phật Thế Tôn khắp ba đời đều hiện ra ở trong mỗi vi trần.


Chư Phật tử! Nói sơ lược thì đây là những sự không sai khác về biển thế giới. Nếu ai rộng giảng giải thì số lượng đó sẽ bằng như vi trần của một biển thế giới."

Khi ấy Phổ Hiền Bồ-tát muốn tuyên lại nghĩa lý ở trên nên nương uy lực của Phật, rồi quán sát mười phương mà nói kệ rằng:

"Trong mỗi vi trần nhiều biển cõi
Dẫu nơi mỗi khác thảy nghiêm tịnh
Như thế vô lượng vào trong một
Nhưng từng mỗi khu chẳng tạp loạn

Trong mỗi vi trần vô số Phật
Tùy tâm chúng sanh hiện trước họ
Tất cả biển cõi bao trùm khắp
Phương tiện như thế chẳng sai khác

Trong mỗi vi trần các thụ vương
Đủ mọi trang nghiêm treo rủ xuống
Mười phương quốc độ đều cùng hiện
Như thế hết thảy chẳng sai khác

Vi trần chúng hội trong mỗi trần
Cũng chẳng chật ních hay tạp loạn
Thảy cùng nhiễu quanh Nhân Trung Chủ
Siêu xuất tất cả khắp thế gian

Trong mỗi vi trần vô lượng quang
Biến khắp mười phương các quốc độ
Thảy hiện chư Phật tuệ giác hành
Tất cả biển cõi chẳng sai khác

Trong mỗi vi trần vô lượng thân
Biến hóa như mây bao trùm khắp
Dùng Phật thần thông dẫn chúng sanh
Mười phương quốc độ cũng chẳng khác

Trong mỗi vi trần nói các pháp
Giáo Pháp thanh tịnh chuyển Pháp luân
Cánh cổng tự tại mọi phương tiện
Hết thảy đều tuyên chẳng sai khác

Tiếng Phật vang khắp trong mỗi trần
Rót đầy chúng sanh bậc Pháp khí
Trụ khắp biển cõi vô số kiếp
Âm thanh như thế cũng chẳng khác

Biển cõi vô lượng diệu trang nghiêm
Không gì chẳng vào trong một trần
Như thế chư Phật sức thần thông
Tất cả đều do nghiệp tánh khởi

Chư Phật ba đời trong mỗi trần
Tùy chúng sanh thích đều khiến thấy
Thể tánh chẳng đến cũng chẳng đi
Biến khắp thế gian do nguyện lực"

Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm ♦ Hết quyển 7


Dịch sang cổ văn: Pháp sư Hỷ Học (652-710)
Dịch sang tiếng Việt: Tại gia Bồ-tát giới Thanh tín nam Nguyên Thuận
Dịch nghĩa: 9/3/2024 ◊ Cập nhật: 9/3/2024
Đang dùng phương ngữ: BắcNam